EDITORIAL BOARD CONTENTS 1. Nu kitihin ichangei tha aneijem?/Editorial1 2. Pentecost/Pastor Haoneo 3 3. Muchipha tu in/ Rev. Lamkeng7 4. Chapa vahmangpa thulem/Pastor Tingoulen12 5. Pakai anga kipaman/Mrs. Lhingbem 19 6. Houbung umdol/ Pastor Jamkhohao 21 7. Women Column25 8. Men Column26 9. Literature28 10. Mission Column 11. Report Chomchom ho Chairman Editor Joint Editor Contributing Editors Cir. Manager Design & Layout 29 30-32 : Rev. Dr. Hawlngam Haokip, President KBC : Rev. Ngamjapao Haokip, General Secretary : Rev. Dr. Paotinthang Chongloi, Mission Secretary : Rev. Tunlal Haokip, Secretary Youth & Litt. Rev. Thangsat Kipgen , Men Secy. Mrs. Tinkholhing, Women Secy. : Miss Lhingjanem Haokip : Hemkholen Haokip Thuso lah man Church/Organisation/ Department ..............Rs. 200/Individual ...............Rs. 100/- (Post a Rs. 50/- pehbe ding) Indian Oversees Bank, Imphal Branch A/c No. 073201000000350 IFSC No. IOBA0000732 The General Secretary, Kuki Baptist Convention, Opp. DM College, Imphal 795001, Manipur email: [email protected] Advertisement bolnom hon Mobile No. 9612817768 Contact thei. Circulation to kisai lam Mobile No. 9862633173 bol ding. KBCThuso Lhaphul/May 2015 Editorial... “NU”(Mother) KITI HIN I-CHAN GEIJA THA ANEIJEM,? (Pro.12:4). “Numei jinu pha chu, Ajipa dinga lallukhuh ahijengin,Jumle jamo boldoh nu vang chu Ajipa dia agu achang monsa tobang ahi,” atin ahi. Tulha May Lha’a KBC, Events Calendar Thupi chu veleuhen, “Nute Mopoh na, akitin ahi. Hiche thupi toh kitoh’a chom cha kihoulim ding kadei sah’na toh kilhon in anoija kalung gel kahin share nom in ahi. Chutoh kilhon in KBC, Thuso ngailu tah’a subscribe ana bol’a anasim hojouse nabon chaovin I-Pakai jui Jesu Christa min in ka ngailut nao salaam kahin peuve. Comment N0.1.Tunia kageldoh khat chu ahileh, “Nute mopohna” tisanga “Nute loupina” or “ Nute boltheina” kiti joleh kitoh, kilom jo ding ham tin kagel in ahi. Ajeh chu Vannoi leiset hinkho kiman dan hi akivetna ahileh, Numeite pan na lou leh umna lou’a hin ima cha alolhing thei pon ahi. Vetsahnan ; Politics lam, Sports lam, Galbol na lam, Lasah na lam chule ipi tobang kitetna lam pang hijongle Numei pan na louvin ima cha acham kim thei pon ahi. Kaneo laijin kanu chu in-sunga aum lou leh in-sung chu ahom keu abang jengin, ama vang ka nu chu in-sunga ahung um’a a-aw akijah a ahileh in-sung pumpi chu anom jengin, mei lhumpi kidenga mijouse asah lum abang jengin ahi. Adeh deh in khojin kon’a kanu in’a aum lou leh in na aki um nom hih beh Phengmai 1 Editorial KBCThuso Lhaphul/May 2015 in ahi.Tujengin jong ka in-neipi In-na aumlou leh keima jeng jong kaum nom pon ahi. Comment N0.2. Nute loupi dan or Thupi dan, themkhat seibe kit leu hen, Agra mun na- Taj-Mohal, in kisa khu Shahjahan in ajinu Momtaj,hetjing na leh geldoh jing na dinga khutobang “inn” thupi asah igel leh Nute ho thupi dan aphon doh na khat ahi ti iheuvin ahi. Chutobang ma chun Aizawl khopi mun ah, Nu, Rosangpuii Varte, apenkum Dt,26/6/57, Athini Dt.27/11/2001,Ama athi chun ama tahsa kum chu 44 ahitai. A in-neipun Aizawl khopi sunga ama memorial dingin Gam len tah achon, Park thupi tah khat asem in,tuni chan in ache jousen amanu agel doh cheh in ahi. Ahin lah chu chen geija angailut vangin tun ajipan numei chom khat jin akipui kit tan ahi, akitin ahi.Hijeh’a hi igel’a ahileh Nute ho hinkho hi sacrificial life plus sacrificial love, ahina kichen tah in akimun ahi. Vannoi leiset hinkho um dan, adeh in, mipa holeh minu ho kikah a akilungset na chu het bailam tah’a sei dinga chu, Mipa ho ahung thi leh, mihon a-in-neipi kom’a chun, sopinu iba kilodem – Nanih lha napon lha kihuitup in lang, na chate phatah in kivet in, akiti peh in, alang khat na in-neipi ho ahung thi khah uleh mihon, vo, sopipa, in-na mei tihkhu ding, navai kon navai lhun navet peh dingin numei kihol loijin tin akisei peh jin ahi. Achutia ahileh, koijoh chu ngailutna sangjo hitan tem? Gel tem mo? Thukhum khana : Chunga Bible Text chu isim leh,jinu pha chu ajipa dinga lallukhuh ahi atin, jumle jamo boldoh nu vang chu ajipa ding a agu achang monsa tobang ahi, atin ahi.Pasal phat chom na ima aseipon, numei phat chom na joh chu aseijin ahi. Pasal lallukhuh a pang thei ahileh, pasal sanga numei joh chu thupi jo le loupi jo dan in aum in ahi ti akimun ahi. Chutobang ma a chu amitmo kit tengleh a pasal’a dia agu achang monsa toh abah thei kit ding ahileh, ima aphat chom na um kit lou ahi. Ipi na gel em? Hijeh chun Pathen thilsem’a koima peh theilou din mun phatah’a na din nao chu sumil louvin, na in-neipu a ding goh hilouvin, na in-sung pumpi leh na Houbunga dingin mi nupha hi ding gel cheh dingin nute ho jouse kahin tem cheh un ahi. Pathen in asim ho jousea dingin phat thei boh tahen Amen. Phengmai 2 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Sermon/Article Pastor Haoneo Haokip Literature Secretary, KBC Chuin Pentecost ni ahung lhung tan ahile abonchauva munkhat a umkhom ahiuvin; chuin phulou helouvin van a konin hui hattah nung gin bangin atounau in chu adimsoh jengin ahi. Chuin meikong bangin lei ahung kilah in akikhen jalin aluchung cheh uva achongin ahile, amaho Lhagao theng adimset tauvin, lhagaovin aseidoh sah bangun pao chom pao chom in thu aseipan tauvin ahi (Acts 2:1-4). Christian ten phat le nikho kitol (Christian Calendar) dungjuiyin phat bih/nikho loupi: Christmas, Palm Sunday, Good Friday, Easter Sunday, Pentecost kitiho hi kumseh le imang jiuvin ahi. Tukum (2015) in jong Palm Sunday, Good Friday le Easter Sunday ihin mang tauvin, nikho phabep joule Pentecost nikho jong ihinman kitdiu ahitai. Ahile Pentecost kiti hi ipi kiseina mong hintem? Pentecost Hilchet Pentecost kiti hi “somnga lhin na” tina ahi. Hiche nikho hin Jews ten Hapta kut (Feast of Weeks) anaman ji nau nikho ahin, hiche chu Kalchuh jouva kipat nikho somnga lhin ni nikho chu ahi. Hichehi Christian te dingin, Easter kiti Jesu Christa lhan a kon a athodoh (Resurrection of Christ) nikho a pat ni somnga lhin nikhoa Lhagao Theng hung kibuh lhah nikho chu ahi. Jews te chun kut jatchom chom anaman ji hou lah a athupen a anamanjiu chu Kalchuh kut (Passover/Paschal), Hapta kut (Pentecost/ Feast of Weeks) le Houbuh Kut (Feast of Tabernacles) kitiho cheng hi ahi. Kalchuh Kut chu hichelai phat a dinga chu April lha kimtoh dona anamanjiu ahin, Hapta kut chu June lha kipat langa anaman jiu ahi. Hiche kut hoa hi Jerusalem a kon a mile 20 sunga um Jews pasal kiti jousen pan alah cheh diu ngai ahi. Hiche phat (New TesPhengmai 3 Sermon/Article tament phat) laiya chu Jews te chu muntin/gamtina akithehcheh laiyu ahin, muntin/gamtin a kona (Acts 2:9-11) Jews te le chidang/namdang (Gentiles) hia Jews te hou (Pathen) houho le Jews te chon a chonho jong chu hiche kut mangdinga Jerusalem a mi tamtah hungkhom ahiuve. Pentecost lai phat chu, hichelai phat a dinga chu chele vale anoplai pet phat ahijeh a hiche kut mangdinga chu mi tamtah pi hung kikhom ahiuve. Hitichun, Pentecost nikhoa mi kikhom chu leiset chung muntin/gamtina kona mi jatchom chom kikhop tamna pen anahi e. Hitobang miho chun Pentecost nikhoa jerusalem a thilsoh kidang umchan chu atokhah u ahi. KBCThuso Lhaphul/May 2015 (Acts 2:9-11) mihon ama ama penna gam pao cheh a akijah-u pao ho chu ahi. Tulai jengin jong masanga Pentecost nikhoa thilsoh umchan thoa paochom tho kiti aumin ahi. Ahin hichea thil khohtah khat chu, hitobang thil bolhon athou pao chu midang ho (angai ho/ajaho in jong ahepouvin, amaho (atho ho) jengin jong ahe pouve. Achuti le hiche hi thil dih ahimong nadem? Pentecost nia mihon anathou ‘paochom’ kiti hi hetlou/aki helou pao ahipon, akihe (ajahon ama ama paocheh a akihetu) pao ahi. Hiche nia akikhom miho chu mun chom chom/ gam chom chom (Acts 2:9-11) a kon mi chom chom ahiuvin, pao kitho chu amitakip in ama ama pao cheh/ama ama pen na gam cheh paova thu kiseiya ajah u ahi. Achuti le, Pentecost nia paochom kitho chu hetlou pao ahipon, akihe pao ahi, tihi kinelna bei ahi. Achutile, tulaiya Pentecost nia thilsoh umchan thoa paochom tho kisa-a hetlou/akihelou pao tho kiti hi thil dihlou ahi, ti akicheh chet jenge, ti hi kinelna bei ahi; chule hitobang thil bol ho chu thil dihlou bol ahiuve, ti hi kinelna bei ahi. Pentecost nia Paochom Kitho chu Ipi/Itobang Pao Mong Ahidem? Pentecost nikho chu leiset chung thusim a dinga thil kidang tah sona nikho khat anahi; ajeh chu hiche nikho chun miho (seijui ho) chu Lhagao theng adimset uvin, lhagaovin aseidoh sah bangun paochom paochom in thu aseiyuvin ahi. Hichea ‘Paochom’ kiti hi ipi pao/koi pao/itobang pao kiseina mong hintem? hichea ‘paochom’ kiti hi Lhagao Theng thahatna a kona seijuiho Paochom Tho Thua Paul thuhil paochom cheh athouva mun- Solchah/Mitheng Paul in Corinth tin/gamtina kona hung kikhom mite henga alekha thot masa a Phengmai 4 KBCThuso Lhaphul/May 2015 chun, paochom tho thua athuhilna akimun ahi (1 Cor. 14:1-40). 1 Corinth bung 12 ivetle, Paul in lhagao thilpeh jat chom chom thu asei akimun ahi. Hicheho lah a hin Paul in 1 Corinth bung 14 sunga hin lhagao thilpeh jat chom chom ho lah a paochom tho (Speaking in tongues/Foreign Language) le gao/lhagao thu seidoh (Prophecy) chung chang thu aseiyin, hiche teni lah a hin aman (Paul in) paochom tho sangin lhagao thuseidoh joh pha asan ahi. Ipijeh inem? Paochom tho chun athusei chu mi jah a aseidoh hilouva Pathen jaha aseidoh bou ahin, hichu ama le Pathen kah a bou ahin, ama chang (aseidohpa) a dinga bou phachom ahin, midang dinga phachom lou ahi. Chule aledoh beiya paochom tho chu panna bei (phachom lou) ahin, hiche chun mi akhantousah lou ahi. Lhagao thuseidoh vang chun mi jah a aseidoh ahin, miho khantou sahna, tilkhou nale lungmon na thu asei ahin, hiche chu miho ((ajaho) dinga phatcomna ahi. Ipijeh a Paul in Paochom tho sanga Lhagao Thuseidoh Joh Pha Anasah joh Hintem? Masanglai (Paul khanglai) ya chu, paochom tho kitihi hatah/ nasatah a anachepiu khat ahi. Hiche lhagao thilpeh changho Phengmai 5 Sermon/Article chu ochat umtah anahijiu ahi. Hijeh chun hitobang lhagao thilpeh changkha ho chun ana kiletsahpi lheh jiuvin ahi. Hiche jeh a chu, Corinth mite jong chun paochom tho teiding hatah a anagot u ahi. Amaho lah a mi khat deh deh chun hitobang thil boltheina achan chu kiletsahna le hoithona tah a ananei khah ahi. Hiche chu Pathen loupi phondoh nale miho lhagaova khantousah nading hitalouvin, amaho kichang vahchoina ding joh anahikha tan, thil dihloutah anahikha tan ahi. Lhagao thu seidoh vang chu Pathen Lhagaotheng thahatna a kon a miho kikhol theina ding le tilkhouna a thu kiseidoh ahin, hiche chu miho dinga phatchomna ding le khantou sahna dinga thu seidohna ahi. Hijeh a chu paul in paochom tho sanga lhagao thu seidoh joh chu pha anasah joh ahi. Hichehi adih mong ahi. Hitobanghin tulai mi konkhat in paochom tho kiti hi lhagao thilpeh chan na ahi, tia masanglai Pentecost nikho a banga paochom thotei ding atiuva paochom tho kisa a, apao thou la ipi kiseina ahi kihelou, mihon la helou, amahonla helou kiti hi aphat chomna beihel ahin, thil dihlou tah ahi. Masanga Pentecost nia seijui hon paochom anathou chu Lhagao Theng thahatna a kon a anathou ahin, ajahon ama Sermon/Article ama penna gam pao cheh a akihet-u ahin, hiche chu akihe pao ahin, ajaho dinga phatchomna (Pathen loupi kiphondohna) ahi. Tulaiya phatchomna beihel a aledohna jejong umtheilou hetlou pao kithoho hi lhagao thilpeh ahipon, bolthu ahi. Hitobang bol kiti hi thil dihlou tah, Pathen dinga thet umtah ahin, thil dihlou le Pathen dinga thet um bol chu chonse ahi. Masanglai Pentecost nia thil soh umchan chu phatah a ivet (ikhol) le, seijui hon anathou pao chu Pathen loupi phondohna, Christa a Pathen mi huhhingna/ Christa Kipana Thupha phondohna ahin, hiche chu thil phachom tah ahi. Hichepet a mi phabepin paochom chom a thuseidoh seijuiho chu, “lengpi twithah kham ahiuve,” tia taitomna thu aseiyu chun, Peter in amaho (seijui ho) chu lengpitwi kham hilouva, themgao kam a Pathen in anaphondoh sah (Joel KBCThuso Lhaphul/May 2015 2:28-32) thu guilhun na ahi, tia huhhingna thupha anaseipeh chun, mi tamtah in atahsanun, batize achangun, hiche ni lele chun amaho chu mi sangthum jenin abetauvin ahi. Hichea kon chun atahsan ani anin akibe jingin, Lhagao Theng thahatna a kon a seijuiho thibol/natohna a konin atahsan ani anin akibe jingin, atahsan ho kiloikhomna houbung ahung machal in, tuni geiyin amachal jingin ahi. Hichehi ahi, Pentecost nia thil kidang soh (paochom tho) phatchomna chu. Hichea kona tulaiya christian ten igel diule ikisah boipi diu chu, Pentecost nia seijuihon paochom anatho banguva paochom tho teiding gotding hilouvin, Christa Kipana Thupha (Huhhingna Thupha) hettohsah nading joh a ikisahboi johdiu ahi. Paochom tho sanga Huhhingna Thupha hettohsah joh phachomjo ahi. Hijeh a chu, paochom tho le tholou thua kisahboi sanga Christa mi huhhingna Kipana Thupha chalsahna dinga kisahboi joh ding ahi. Phengmai 6 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Sermon/Article MUCHIPHA TU-IN By. Rev Lamkeng Lhouvum Pastor KBC No.7 Pate Nikho Thupi: Muchi Pha tu-in “ Tui chunga khun na chang lhah sep lha le chun nikho tam tah jou jong leh nag a mudoh kit ding ahi Eccl. 11:1 ” Thumakai: America gama hin Juda (Jewish) nam mite hi 2% aumun ahi.Ahin America haosat na hi 80% ama ho achangun ahi.Ipi jeh hintem?, ti hi Pastor khat in America a um Judaten, Christian hihen hilou hijong leh Sabbath kipat ding nilhah seh leh kacha teo phat thei kaboh jiuvin ahi.Kachapa teo chu “Sonle pah hoitah tah neijun lang Pathen in chihna leh them na nahinpeohen,sumlepai lamdoh jou mite nahin hisah uhen” tin hiti chun phat thei kaboh chih cheh jiuvin ahi.Chuteng leh kachanute chu “Kachanuteo phat theiboh chang taohen,Pathen in ji hoi pasal pha hinpe hen” tin phat thei kaboh jiuvin ahi ati. Ajeh chu Bible in “Thina le hina hi lei leh them louvin apon,koi hijong leh adih louva thuseiya lei leh an aga akilo tei ding ahi” (Pro.28:21).Hiche Bible chang’a kon’a atahsan khat nu chu nakam sung’a thupot chun chate phat thei boh le chun guilhung ding ahi. pe thei ya ka um hi kei avang Amaho hi sum lepai peh na phajo kahi atiu ahi.Midang te lama jong ahat pen pen hi Ju- kahu thei na dingun nei haosah date ma ahi akiti. Ajeh chu un, midang te chung’a vai kaSynagogue a kihilna thupi khat hom thei na diuvin chihna nei chu “Na chan nom leh pe in”ati. peovin ,midang ho sum lepaiya Amahon “kahin peh thei hi kapanhu jouna dingun neihaonang vang phatna ahipon kei sah un atiuva phat theina aboh vang pha kahi” atiuve.Nang hin uva athum jiu ahi. Phengmai 7 Sermon/Article 1.Thil khat tu in (Plant something) Ima cha tu lou chun aga alo thei lou ahi. Na at ding Tu in ipi ham khat tu in. Chang at nom ten chang atu in,Mai lou nom ten Mai tu in ahi.Bible in chang aki tu a athi leh tampi ake doh sah in ahi.Hijeh chun ikhutna hi tulut ding ahi.Sumlepai a hao nom nahi leh sum tu in, Chih na leh thepna a jong na lolhin nom leh hichu tu in,hichu lekha tampi simin tina ahi. Pathen thu a hat ing nati leh Hou in kai pontho mite thahat na jong jah’a eima thahat na jong miten ajah diu thilkhoh ahi. Ipi ham khat tu in ipi itu ding ham ?Tu tei tei ding ngaichat ahi. 2.Leiset hoi chung’a tu in: Muchi chu kitu cheh jong leh song chung’a kitu chu keh lou ding ahi.Lei hoi lhen ding ahi. Leiset hi ahoisa aumin abang khat chu alei hoi lou ahivang’a Bong eh ho sunna leihoi soh sah thei ding aumin ahi. Ama penpenpi leiset hoilou chu lah doh’a ahoi hoi ikoi teng hiche mun chu leisethoi soh ji ahi. Leisetna hi Pathen in ipi ham khat tohdoh sah nom(Mission) khat cheh eipeh u ahi. Pathen in ei dei napa chu ikilhen khah a ahi leh leiset hoi ihi diu ahi. Ihinkho hi lei hoi leh lei hoi lou a umcheh ihiuvin ahi. Leiset hoi nahi lou KBCThuso Lhaphul/May 2015 leh ahoilou nahi jeng ding ahi. Mipa khat in Mou ding athum na a Pathen lhagaovin ahinkhoa tui ana sundim pehsa lungchang nei neipen atin ahi. Mihem lungthim song tobang Pathen lhagaovin asuh nem ahi. Pathen in asuh nem lungthim sunga chun muchi akitu lut theijin leiset hoi aso theijin ahi. Nalung thim lei hoilou nahi leh mi abang khat in kei leh kei jong kivesui joulou ati ho nahi ding ahi.Hinlah Pathen lhagao kivenbitsah hi thupi ahi. Lou chu kalbot/ laibot -un lang hile chun hichu leiset hoipen hung soh ding ahi.Leiset kikalbot te chu Pathen in atui achap nou jeh’a leiset hoipen hung soh ding ahi. Muchi chu leiset hoiya tu in .Thing tampi kihalvam na munna me( An che louhing) ho leh muchi ho, Malcha ho akitun ahi.Pathen in aga tampi asodoh na din lei hoi adeije. Pakai kei insung leiset hoi nei so vin ti ho aso ding ahi. 3.Tamtah tu in:vs 2. Paul in alhom tu chun alhom at dohe.(IICor.9:6.)Tampi at nom a chang khat bou tu chu hithei lou ahi. Tampi na at nom leh tampi tun.Tampi tu in ati nom na ahi.,” Vs 1 Nachanglhah chu tuichunga seplhan nikho tamtah jou leh namu doh kit ding ahi”Ipi asei nom ham? Nasum napai ho Phengmai 8 KBCThuso Lhaphul/May 2015 pe le chun hung kile kit ding ahi. America Pasal khat in Farm Hectares sang 21 (Twenty one Thousand Hectares) aneijin ahi. Lou khoina Machine aha chu (Akangkui) 31 aumin ahi.Ei ho lang natoh chu Loichal khat vei ache leh khatvei bou kikai ahi. Muchi pen chu van leng neo (Eropalane) ho a athen ahi.Hijeh chun tampi a at in ahi. Bong jong 700 aneijin,bong 10 apen teng leh hopsom apejin hiche bong pen chu “Holy Cow” asah in chuleh abil kol’a melchih na khat akoijin ahi.Hiche tobang nei ding lung chang neiten anei ding ahi. Ajeh chu agam jong ima jouse neipa chu Pathen ahi. Tunia hi itup mu leh company jong inei doh thei diu ahi. I lung thimu hi Pathen in ahin vetjing ahin,monpi dinga Pathen in ei mu leh company lentah jong eipeh thei ding ahi.Hijeh chun lung neosah pouhite. Pathen toh kilhon khom mi chu neo ngai lou ahi. Aga doh ding pen nahet loujeh in muchi tampi tu in. 4. Na at nop pen bangtah in tun: Nangman itobang muchi ga chu loding nagot em hichu tu in. Aphalou natu leh apha lou na at ding, Ju dona natu leh na insung boina mun hiding ahi. Chate an neh ding bang neibPhengmai 9 Sermon/Article ehseh lou mipa ju don don jeng jong aumin ahi.Natu tu chu na at ding ahi..Thilpha nabolleh apha nakimu ding,na at ding ahi.Nathilphabol chu min na mu peh lou maithei ahi,Hinlah Pathen in amusoh keijin ahen ahi. Martin luther king chun akikap lih ding konin high School khatna thusei din akouvun, student graduate ding ho kom’a “Khenkhat Mihil (Teacher) a nahung pan diu,khen khat professor nahung hidiu,kaseinom chu Pathen in lampi theh (Sweeper) ding’a In sutheng ding’a nahin lhen leh Sweep like Michel-Angelo painting abol bangin theh in, William Shakespeare love Story ajih bangin theh in ,Bed Obed/Georg Frederic Handel Music ajih bangin bollin, (ama hi Halleluiah Chorus lasempa ahi). In theh ding nahi leh theng thahin theh in Van chunga miten van’a kon’a ahin vet tenguleh theng asah behseh uva avetnom jeh uva aloiho akouuva avetsah uva hilai mun khu atheng pen pen ahi, atheng pen penna cheng ahiuve ati thei nadinguvin theh un” atin ahi. Hitobang chu Christian te muchi tu umdoltah chu ahi.Pathen min’a na natoh adih’a napeh adih a ahileh hamphatna napeh ding ahi.Monpi thei nahileh phat thei na napeh ding ahi.Ji hoi nadei Sermon/Article leh pasal, golhang hoi himasan. Golhang hoi nadei leh nungah hoi himasan. Natup pen na at nompen ven lang muchi n tu in.Achi natu bang bang ki at ahi. Ajamthei agui um natu leh hitobang chu Pathen in napeh ding ahi. 5.Pathen in muchi kitu lut na chung’a lam dang tah’a abol ahi: Pathen in Muchi chu akesah,akhansah thei ahi. Ei hon tui ichap theijun ikhansah thei pouve. Ankam ham khang loi hen tin lang bot sao go le chun tan ding ahitai.Tunia Muchi itu hi ajung a umpou leh akhan sah thei Pathen ahi. Nasum napai nato pen leh vaicha genthei nakithopina ho akhan sah ding Pathen ahi. Nangin natu theijin nakhan sah theipoi. Muchi itu naova thil kidang abol thei ahi. Pakaijin thil kidang asosah teng leh ingai to nasanga len jo phat thei eiboh ji ahi. Pu Gaikhangam Deputy CM Manipur athuseina a kahin khoa 70 time tha dingin Ambushed eikibollin Pathen in kidang tahin ei huh dohe. Kahung golhang tillin Houbung chowkidar kahin Pathen in tun hichan in ei kaisangtai atin ahi. 6.A at phat jong het ding ahi. Muchi natu chu apilhing tan, aga tan ahin a at phat kahet KBCThuso Lhaphul/May 2015 lou leh phachom lou ahi. Jucha te le chunga leng vacha ten aneh mang diu ahilouleh mon mang thei ding ahi. Hin lah a at phat hete hon aphat ahe ma ma jengun ahi.Lou neipan jingkah sun nilhah chan in alouva kon ding mi asollin ahi.(Mt 20:1-ff ) Ipi ding’a asol ham? anatoh ding atam jeha asol ahi. Pu Nengjatun ccpur Lamka Taona Kaman teng Pakai vahchoila sah nagam na toh ding kati leh lasah la kathempon chuleh thusei thei jong kahi lou jeh in Pakai sum neipen katin ahi.Nei haosah in nagam’a din na katoh nome anati. Pathen in ataona asan peh in phat thei aboh in athi kon lamin Missionary 32/35 lam avah in ahi. Hiti chun Korea konin Pu Nengjatun in ve dingin mi ahungun ahi. Missionary avah pen chu India gam’a Missionary Agency chom chom ho toh kitho ahijehnin ama thusim hi Magazine ho a ahung soh in, hijeh a chu Korea lama kona ama chena in ve dingin hung ahiuve .Aman Truck 6 aneijin a Truck jong Jesu toh kanei khom ahi ati. Jesu leh keija ahi ati. Nikhat agari accident atoh in,“Pakai nagari leh kei Gari accident in,athing ho leh gari lah ding umtalou, Athing ho kajoh in Missionary te kivah na tong kahin nangman Phengmai 10 KBCThuso Lhaphul/May 2015 hinvetan,keivah ahipon nang vah ahin avah na ding hin ngaiton katin” ahi.Hiti chun aman asei na a chun Pakai kadam sungin kathi masangin mi 100 beh neivah sah in atin ahi. Thuchai na: Tunin sopite chang Sermon/Article at phat leh akeo hilouvin lei hoi a muchi chu the in lang Tu le chun Pakaijin aga tampi ei hin at sah ding ahi. Aman achang at dingin nang le kei ei kouvun ahi. Pathen in asim jouse phat thei boh tahen. SIMDINGA PHA LEKHABU Simding le hetdinga phatah tah, Pathen thuseina ajong manchah le kithopi phatah a pangthei lekhabu Gospel Hangsan ho Thusim, Nikho Kinit ho, Baptist te Tahsan Kihilna, KBC Thuchin Bu, kiti lekhabu ho le adang dang, chule hilchet lekhabu ho aume. KBC Book Room a aumpet hin, abei kah in hung kichoh loiyin. Lekhabu hoa hi hetna le chihna gou kikhol ahi; lekhabu choh a sim hi kimang loubeh ahin, lekhabu choh jeh a kisihna ding umlou ahi; hijeh chun lekhabu chohna dinga sumsel louvin chunga kisei lekhabu ho hi hung kichoh in lang sim le chun naphatchom tei tei ding ahi. Pastor Haoneo Litt. Secy., KBC HOUBUNG LA LE LADEILHEN LABU KICHOHTHEI AHITAI Houbung miho jousen ihol jingu le ingaichat jingu Houbung la le Ladeilhen kiti labu chu adei jouse le achonom jousen bu khat a MRP (Maximum Retail Price) Rate Rs. 150/- (Rupees one hundred fifty only) a KBC Office maiya KBC Book Room a kona a nakichoh theiyu ahitai. Koi tobang johson dinga tamtah (apun a) lanom aumle hiche sanga hi lhomjep heuva (bat umlouva) achohding jat man lhingset a apeh masat a, KBC Office (Literature Department) a kona akichoh thei ahi. Nagan loule nalap louding (nakichoh man louding) ahi, hung kichoh loiyin. Phengmai 11 Sermon/Article KBCThuso Lhaphul/May 2015 CHA PA VAHMANGPA THULEM HI IPI KISEINA HAM ? LUKE 15:11-24 Chapa vahmangpa thulem hi Luke lekhabu bung 15 chang 11 – 32 sunga hin akimun ahi. Thulem sunga mi chungchang kisei pipen chu ahileh, thusim kichai lam geijin abang hijing jeng Pathen lim/ mel pu, ngaidamna nei mipa chu ahi. Thusim kiseina ahin, Jesu Christa amangthah dingho henga ngailutna le khotona aneipa hi a Pathen hina aphongdoh in ahi. Chapa neojo pahi mihem amangthai dingho avetsah ahi (chu nikho’a kaidong ho le chonse ho Luke 15:1), chuleh chapa lenjo pa’in avetsah hi koitobang ama kichang themchan ho aseina ahi (chu nikho’a Pharisee hole, danthu themho Luke 15:2). Luke 15 sunga kisei masa thulem kilhon teni banga hi, chonset kisihna akona kikhelna hi, hilai munna thupi hibehset dingin akimupoi, ahin tahsan mikhat Pathen toh kiloikhom dinga kithah koi napa ahijo bouvin ahi. Thulem kisei masa teni ahin, amangho holdoh dingin in-neipa apot in ahi (Luke 15: 1 -10), ahinlah, hiche thusim ahin, Mipa hin kinem tah’in achapa hung nung kileding hi angah jon ahi. Luke 15 sunga thulem thum kisei na ahin, jakhat lah’a khat (Luke 15:1 - 7), som lah’a khat (Luke 15: 8 - 10), khat lah’a khat (Luke 15: 11 -32) hiti hin kiloikhomna ahilouleh, kiloimatna lampanga machalna kimu hin mihem khat adingin Pathen mingailutna hi ipi ham tipa hi amusah in chuleh, Ami vetkol nahi mihem jouse chungah aum e ti hi ahi. Thusim a kimu chu ahileh, mipa khat in achapa chonset najouse ngailut nale khotona mangchan aset naho aselkhum in ahi, hiche thilsoh umchan hi ivetleh hiche mipa phat naho jal’a hi achapan kisih lungheina anei ahi (Rome 2:4). Chang 12 na’a hi, hiche thulem ipi kiseina ahi, ihin lhap (unfold) pan dingu ahi, hia chun chapa Phengmai 12 KBCThuso Lhaphul/May 2015 neojo pan, apa ja’ah agou chan ding akithum thu akimun, hiche achan ding athum hi, a upa chan jat keh khat hidingin ginchat ahi, ahilouleh hopthum’a hopkhat hi chapa neojo pa, hopthum’a hopni hi chapa lenjo pa’a hiding ahi (Deuteronomy 21:17). Seijou keija seidingin, ama deija athilthum chung chang ahin mona chu ana umhih jongleh, boldinga vang thilpha chu hibehset hilouva ahi, ipi jeh ham itileh, apa chu thidinga adeibol tobang ahi. Apan jong achapa phohsal louvin, thohat tah’in athilthum asanpeh in ahi. Hiche limso hi ivetleh, Pathen in mihemte/chonseho ama deilama cheding hi akhahpoi (Deuteronomy 30:19). Eihon jong ngol thang hoitah’a chamlhat ding tihi inei cheh uve, hichu chonseho achonset nauva akibul phu nau chu ahi (Genesis 3:6; Romans 1:28). Chonset dinmun’a um kitihi Pathen akon kigamlat chuleh kilhadohna ahi (Romans 1:21). Chonset dinmun’a um kitihi jonghin, angaija kikhel louhel’a deikip lel tah’a umjing hi ahi. Luke 12:15 in aseina achun, Chuin ajah uvah, “Ching theiyun lang neipap kiloset jousea konnin kikang seuvin; ijeh inem itile hao lheh jongle mi anei chu Phengmai 13 Sermon/Article ahinna ahipoi,”ati. Chang 13 in asei na’ah chun, hiche chapa aneojo pahi, apa inmun akonna mun gamla thim gamdang khat achen ahi. Thusim bul lam’ah, apa koma athilthum umchan akona photchet thei chu ahileh, chapa neojo pahi lungtup neija kona a’insung dalha’a potdoh ding kigo ahi, chuleh, tahsa thudol’a apa toh akikhen kang nahi ivetleh, apan thilpha angaito piho hi aman seingailou na’in amangin ahi (Proverbs 27:19; Matthew 6:21; 12:34). Hiti’a aumjing laitah’chun, aman apa neile gou chu ama chang kigelna le nopman ding, lungtup suhbulhitna ding agotna pachun aneijouse chu apei chaitan ahi. Hiche phat laitah’in, boldinga agelcheng chu athon tan, chule sumle pai manding neilouva aum pahin, thilsoh gimnei tah achunga chu bangin, kel’in ahin lon khum kit’in ahi (Genesis 41:33 - 36).Hilai tah hin, amapa hi Gentile ho koma soh natong dingin akipedoh in chuleh, akhoh na lot’lot in Judah hon athetpen/akidah pen vohcha vah’in apang kit’in ahi (Levitucus 11:7; Deuteronomy 14:8; Isaiah 65:4; 66:17). Theng tah’a seidingin hiche pettah ahin, deilou umpen natoh boldinga Sermon/Article alut tailou, bolding dang mong mong amadinga umlou’vah ahi. Chuleh, lhaset umtah khat chu ahileh, boldinga deilhen aneina pahin, bollou dinga agot natoh na’ah chun apuilut tan ahi chuleh, hiche athilbol anatoh hohi apa insunga ana umlaija boldinga anagotlou khat chu ahi. Chomlam tah’a seidin, vohcha an aduchat dan hohi ivetleh nikho tha lhomcha bou alo hidin jong tahsan aum’in ahi. Ahinkho hitibehsetna genthei jinte ati laitah’in, achunga khotona neiding mihem koimacha aumpon ahi. Bailam tah’a hetthei ding khat chu ahileh, anei agou abeihel phatchun, aloi agol hojong abeihel tan ahi. Thu kisun chun kichentah’in aseijin ahi, “koimanlah ima apepon ahi” (16). Hiche gancha thenglou jonghi, hiche pettah ahin amasang phachomjo dingdan ahi. Hilai munna thilsoh umchan hi, chonset na’ah mangthai dingho ahilouleh, Christian koitobang Pathen douna’a natonga chonset soh’a umho avetsah ahi (2 Peter 2:19 - 21). Mihem khat chun Pathen lunglam bolding agot louteng, chonset na’in ahinkho chunga ichan geija thanei nale natohna aneijem ti avetsah in KBCThuso Lhaphul/May 2015 ahi (Hebrews 12:1; Acts 8:23). “Chonset kitihin akitepna sanga tamjo mi apen ahi, nachena nom sanga gamla joa napui ding ahi, chuleh masanga sanga khoseh cheh’a nabol’a nadalhah ding ahi”. Chonset’in chamlhatna penge tin akitem’e, hinlah sohchanna joh ahibouve. Chapa neojo pahin aumchan chuleh athilto hohi kigelnan ahin neitan, chuleh apa inna soh natongho jengin bon ama sanga nehpha cha-pha amu uchu ahin geldoh tan ahi. Hilai munna genthei tah’a ahinkho man pahin apa phatna ho chu athah beh in ahin musah in chuleh, kinepna ahinpe’in ahi (Psalm 147:11; Isaiah 40:30 – 31; Romans 8: 24 – 25; I Timothy 4: 10). Chonset kisihna dihtah lungput neiho hin, hilai chapa vahmangpa banga hi, chonset jeh’a chagat dinmun’a umkha jiu ahi tihi akholdoh jiuvin ahi. Pathen tilou, kinepna dang aumpoi ti ageldoh jiuvin ahi (Ephesians 2:12; 2 Timothy 2:25 26). Hiche hin avetsah hi, chonset kisihna dihtah neiho hin ama chang kigeldoh naleh Adam chonset jeh’a anamang (Genesis 3:8), Pathen toh kiloikhom ding tia ngaichatna neipum’a hung Phengmai 14 KBCThuso Lhaphul/May 2015 kilena chu ahi. Chapa vahmang pahin, alungthim’a apa ang’ah tohding lunggel jong aneijin ahi. Hitia gahvet lhah dingin, chapa vahmang pahi kisihna dihtah neilou dan jong gahgel jeng thei khat chu ahi, gilkel thohlel jeh’a kisihna nei hilouvin, thusim chu ichebe/isimbe a ahileh thu thah, thil thah tampi akimuben ahi. Hiche mipa hin apa ang’ah, achapa hina’ah hilouvin, soh hina joh’a natoh agathum tan ahi. Hilai mun’a hi eihon lunggel na chu ineitheiju ve, hinlah chapa vahmang pahin apa ang’ah soh natoh agathum seh hilouvin, apa nei le gou asuhmang ho jong chu dipding lunggel jong aneimai thei ahi (Luke 19:8; Levitucus 6:4 - 5). Apa ang’ah gachea ngaidam thum jengseh chu hilouvin, kineosahna le kisihna dihtah jong mutheijin aum in, hijong chu, athusei na’a kichaisah louvin, aphat dungjuija natohding lunggel aneina pachu ahi (Acts 26: 20). Hiche mipa hin, apa ang’ah phatthei thumding thaneina cha jong kaneipoi tihi akihet in, chonset kisihna akona, ahinkho lhumkeija apa na tohding tilou thilpeh ding jong imacha aneipoi. Hitiho jouse pumin, apa kengbulla khotona le Phengmai 15 Sermon/Article ngaidam muding kinem pumin kigot aneijin ahi. Hichehi ahi hinkho kikhelna dihtah chu; Pathen le Jesu Christa tahsan vanga chonset phondohna, chonset soh hina lhakanga chuleh, chonphat soh hina dinga tahsa hinna pumpi katdohna (1 John 1:9; Romans 6:6 – 18; 12: 1). Jesu Christa in aseina’a, apa chun achapa angah jingin, amel muding kinem’in lampi dung ve’a dah lele maithei ahi. Chapa vahmangpa mun gamla thim ahung geijin apan koi ahi galla pat amun ahi. Achapa chunga apan alainat pina hohi ivetleh achapa dinmun chu lhaset umtah dinmun’a ana umkha hiding ahi. Hilai khang’a ding achun, mipa khat lhaile ding kitihi chonna in anaphalpoi, hinlah apa chu amalam todingin ahung lhaijin ahi (v.20). Ipi dinga chu, hiche chapa phaloupa jeh’a hi apan mipi kiloikhomna chu apalkeh khah ahidem? Donbutna chu bailam tah’a hetthei jeng ahi, hichu ipi ham itileh, apan achapa chu angailun chuleh, amingailutna pahi achapa amusah nom’in, chubanna pa le cha kikah’a kiloikhomna pachu athah semnom in ahi. Apan achapa aphah phah chun, Sermon/Article a angkoi tilouvin, ngailutna neipum’in abeng chop in ahi (1 Peter 5:14). Achapa hung kinungle chu akipahpi val’in ahileh, achapa ngaidam thumding jong chu aseichai sah manpon ahi. Thudoh le houlim jong aneipon; hitah sang chun, aman achapa chu dindan ima neilouvin a-angsunga umdingin akipuilut jotan ahi. Hilai munna mipa khat achapa vahmang khat lamto dinga hunga abengchop chubanna kipapi najalla ganthisan kiso hi, Pathen’in michonse kisihna le lungheina neipum’a a-ang hinbel ho akipapi ji tobang ahi tihi amusah in ahi. Pathen’in nasatah’in ingailu uvin, kisihna akonna khotona muthei nadingin thohat tah’in ei-ngah jingun ahi, ajeh chu, aman koimacha hiche meikong sunga amangthai dingle athidingin adeipoi (Ephesians 2: 1 – 10; 2 Peter 3:9; 1 Corinthians 3:15). Chapa vahmangpa chu soh hiding hijongleh lunglhaisel’in akinung le tan, ahin kidang tah‘in apan ama chu acha dinmun achun anale koikit tan ahi. Amachu chagat dinmun akonna dinmun lhingset achun aumtan ahi. Pathen mingailut KBCThuso Lhaphul/May 2015 na’in chonset kisihna neiho hitin abol jinge ti avetsah’e (Psalm 40:2; 103:4). Ngaidamna jengseh hilouvin, acha hina thei mun jong eipeuvin ahi (Romans 8: 16 - 17; Ephesians 1: 18 - 19). Chapa vahmangpa pachun asoh ho koma von hoipen hinlauvin ati, seijou keija seidin, ama von tobang (ja nale hina kibang avetsah e, chuleh chapa vahmangpa chu apa insunga lahlut ahitai ti aphotchetna ahi), achapa dingin khutjem (thuneina le cha hina) chuleh akeng adinga kengchot (soh hina dinmun a aumpoi ti photchetna, ajeh chu sohho chun kengchot, von mantam ahilouleh, khutjem a n e i p o u v e v. 2 2 ) . H i t i h o jouse hin, Jesu Christa vanga huhhingna/sochatna ineiteng le ineithei jiuve; Ami huhhingna ponsil (Isaiah 61:10), Lhagaova lamcha chate hina (Ephesus 1:5), Chamna kipana Thupha kengchot kise’a, lampi theng jot dinga kigotna (Ephesus 6:15). Bongnou kivahthao khat chu akithat in, mipin akipapi uve (thisan kiso hi het angaijin = chonset kithoidamna, Hebrews 9:22). Bongnou thao hohi hiche phatlaija chun, nikho thupi tah’a Phengmai 16 KBCThuso Lhaphul/May 2015 aman jiu Chonset kithoidamna nikho dinga chu kikhen ji’ah ahi (Leviticus 23:26-32). Hiche a kipana kikhop khom nahi, kipana kindang hotoh tekah thei ahipoi, kin kikhaat (rare) chuleh, kipana’a kimang kin lhingset chu anahi’e. Danthu peh dungjuija hiche chapa vahmangpa hi gotna pehding hileh, hiche nikho’a hi thina kin umding joh anahi’e. “Ichonset nau toh kithuh a jong eibolu ahipon, ithemmo nau dungjuija eibolu jong ahipoi. Ajeh chu leiset’a kona van asan banga ama gingte dia Pakai lungset jong nasatah ahiye. Niso le nilhum kigamlat bangin ama gingte chu Pakaiyin alainat pie” (Psalm 103:10-13). Themmo channa khel’a, athisa hing kit, amangsa kimu kit kipana chu ahi (Romans 8:1; John 5:24). Hilai “Thina” chule “hinna”, chuleh “amang” chule “mudoh” akilhon dan hi veu hite – mikhat Jesu Christa a hinna anei masang le aneijou dinmun umdan (Ephesians 2:1-5). Hiche’hin avetsah hi, vangam’a chonset kisihna neiho chunga Pathen natoh dan (Luke15;7,10). Thuchaina: H i c h e t h u s i m ahilouleh thulem chomcha akonna muthei chu ipi ham? Sopite deitah teho ihinkho Phengmai 17 Sermon/Article uhi avellin kithah khol uhite, penthahna inei jou uva pat ijat vei, Pathen angsunga konna iva mang khah tah uvem? Pathen akon ivamang nauva hi ijat vei kisihna dihtah chu ineiju vem? Pathen in eingailu uve, ahin mihem tehin Pathen mingailut n a h i a - a n g s u n g a k o n’i n vadohna chabi (key) in imang khaji tauvin ahi. Hilai munna chapa vahmang pa banga hi hinkho mang tampi ium nalai maitheiju ahi, alangk hat ’a seidingin Ngaidamna ititeng, hilai Mipa phajoulou tampi ium kit maitheiju ahi. Ahin hitobang hinkho iman nauva konna Pathen in nangle kei eikou kou jing uve tihi geldoh jing angaije, chule hitobang kouna awgin ngaicha isopi, iheng le ikom ho hetdohsah jing dingin Pathen in nangle keijong einganse uve tijong hi geldoh jing angaije. Chule, ngaidam kitihin, ichan geija na atoh’a, ichan geija mi ahepi ham tijong hi thulem in aseidoh in ahi. Christian kitihin, Pathen mingaidamna toh akicheng khom’e tijong hi het angaije. Christian khat hija mingaidam theilou kitihi Pathen akonna ngaidam kachang joupoi ti amusah ahi, alangkhat na kisihna Sermon/Article nei behseh lou jong tampi ium maitheiju ahi. Chunga thulem chomcha akonna, Mipa hinkho le chapa vahmangpa hinkho’a hi tulai christiante jong ikihil diuvin ikitem uve. Ngaidamna kitihi kan le vom, san le nem, let le neo va akikhen poi. Chule, nitin hinkho iman nauva hin, chapa vahmangpa bangin, tahsa lam’a vamangna kinei hihjongleh, natoh na’a, lunggel na’a, thusei na’a, chonna na’a hi akivahmang theijinge, hijehchun, hitobang hinna tahsa limle mel pute ihi jeh uvin, Pathen angah kingai jing ute. Achainan, Christa’a sopi deitah te, Pathen mingaidam hi thum’u hiute, Mingaidam KBCThuso Lhaphul/May 2015 joupa, jounu ihithei nadiu ban’a chonset kisihna dihtah pujing mite ihithei nadiuvin pan hala’in la uhite, chutileh, Pathen melhoina chu nangle keichunga umding ahi. Chule, Ngaidam kitihin phatbih aneipoi, ngaidamna lungthim dihtah pu’a chu phat tin’in akiging jinge, chubanna ngaidamna muthei nadinga chun kisihna neipum’in holjing uhite tia ikitem nom uve. Chapa vahmangpa thulem simdoh hojouse Pathen in phatthei naboh uhen, Amen. By: Pastor Tingoulen Haokip P.A. to General Secretary. MEN DEPARTMENT KIPA THUPHON KBC GambihNo.15 Moreh area a Paten KBC Men Dept. Assembly kilolna Guitan lou Bible sim Program Date 5 April 8pm a kona 11 April 1 am sungin GSN(Gospel for Shalom Nation) munna mi 133 Houbung 13 a Pate pan nain Mike Horn 5 akitah dohin Pathen thu akisim phongin lolhingtah in akichai jin ahi. Hiche Bible sim pat na dingin Rev.ST.Onmang Haokip President Men Dept.KBC in Pathen minnin hondoh na anei jin ahi. Tuchunga Bible kisimna hin mitamtah in thanopna le halna aneije ti akimudoh jehin ahin gong Men Work Committee KBC chunga kipa thu sang tahin akiseije. Chule Houbung houbunga kona Bible sima hung pang ho jouse chunga jong kip;a thu sang tah in kahin sei ju ve. Pathennin Pate kiloi khomna phatthei boh jing tahen. Pu Seipao Haokip Chairman Men Dept.KBC No.15. Phengmai 18 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Sermon/Article PAKAI ANGA KIPAMAN SANNA DINGIN LHAIJU HITE. Philippi 3:12-16cf. Heb. 12:1. Nu Lhingbem Haokip Secretary, Women Dept. Phat masan muntin’a Houbung mithengte jouse tuni Nute Nikho imutheitah jeh un Hatchungnung Pathen thangvah in umjing tahen. Nute hi Pathenin eingailutnao akidangin, Pathenin Ama bantah a ngailutna neija eisem’u ahin, itobanga loupi hitam phattin nitinin hoilaija um jongleu hen imopohnao iji, ichate, i-family a imopohnao toh kikhen thei ihipouve. mopohna hou jouse toh kikhen louva lhaijing ihiuve. Ipu Paulin Christian Hinkho hi golseh lhai kitetna toh atekah in ahi. Paulin Jesu Christa a Penthahna aneijouvin, Christa dinga bolsetna le gentheina tamtah anathoh in ahi. Paulin Christan keima eimat bangma chu keima jong hichu kamat theina dinga hadel’a kadel ahi ati. Paulin nunglam thil achesa thil jouse kasumil in masang lam’a um thil chu kadel in ahi. Pathen kom’a hatman sanna dinga abimun chu hadel a del kahi ati. I-Christian hinkhou hi ivet tengleh ibol itoh jouse chu Pakai anga kipaman sanna dinga lhai ihiove. Christian Nuteho lhai kitetna a ilolhin theina dinga neidinga ngaiho point li gah veo hite. 1. Taona (Prayer) henga mitlhi long pum’a itaChristian Minu te dinga hi taona ona hou chu Pathenin moh in hi haina hu toh tekah ahi. Mihem akoipoi. Ps. 58:8. Imitlhi long khat chu ahingle athi ahi hetkhenjouse hi Pathenin haicha sunga na chu ihaina hu-u chu ahi. Hitoeikhumpeh’u ahi. I-mit lhi jouse banga chu i-Bible a jong numeite chu Pathenin amoh in akoipon, taona kingai jing jeng aumin ahi. apanna umsoh kei ahi. Hijeh chun Hanna hi Pathen hengah lungna iji ichate chunga imopohna jouse changtah in ana taovin ahileh pumin malamno jingin Pakai Pathenin ataona ana san peh’e. lenggam a ga sohdoh thei dingin Esther Lengnu jong amite huhhhahsa jongleh hahlou bangin inga aumna dingun kineosah tah mitlhi longa taopumin lhaijingu in an-ngol pumin anataovin ahileh hite. Pakai kom ilhun tenguleh anam mite ana huhhingtan ahi. kipaman sanna dingin. Tunin Nute ho iji, ichate, iheng ikom a dinga mitlhi long pum’a taona a ipan dingu ahi. Pathen Phengmai 19 2. Anina a Pathen thua Kitulut uhitin bible sim jingu Sermon/Article KBCThuso Lhaphul/May 2015 hite. Ps.119:24 na a “Nathu hettohsah chengse hi kakipana ahin, hicheng hin eithumop mop jiuve. Ps.119:105 na a “Nathu hi kakeng din thaomeijin apangin kalampia khovah in apange” ati. lhunsah in Pathen phattheina ana kimue. Pakai anga kipaman sanna dingin ijo chanun thilpha bolna lam a hatah in lhaiju hite. Angaicha umte hu a kithopi hi Pathen kipana pen ahi. Pathen thuhinghi isim jinguva ahileh ilhagao hinkhou machal jing ding; Pathen thu hi eiho lamhil a pang jing ding ahi. Nute ho boilheh jongleo hen aniseh in taona le Bible simin satan galsat uhite. I lhagao hinkho ahat jingtheina dingun hatah in lhaiju hite. 4. Lhagao mangthai ho huhdohna dingin pang uhite. Matt. 29:19 na a “Nangho cheovin, namtin a mi jouse seijuijin gasemun” ati. 3. Midang ho chunga Thilpha boluhite. Prov. 31:20, Pakai ging jing numei chonpha nu hin “Mivaichate hunan akhut alhang jingin, angaicha a umte jong akithopin ahuh jinge. Minute hi Pathenin eimopohsah nao hi i-insung mai maiju ahipoi. I-insung khel a midangho chunga jong eimopohsah’u ahi. Imopohna hou chu Meithai, Pagong, Chaga genthei, mivaicha, nelou, chalou, Tehse chatmo, adamlou, Tibu kikimlou, alhasam ho jouse chuleh jin le leng dotthem Pathen lhacha ho khoto ding, Ijo chan’uva midang ho chunga napha itoh dingu ahi. Dorcas banga thilpha bolna bulhingtah ihio angaije. Abraham leh Sarah in jindot them jeh in Pathen vantil a in ah ana lhunge. Shunem numeinun Pathen mipa Elisha ain ah ana Tuni chan’a Jesu Christa mi huhhingna helou laiho kom’a Jesu Christa mihuhhingna thu iseipeh dingu ahi. Itahsa tah in Missionary in ikondoh thei pouve, ahin taona le thilpeh a missionary na itoh dingu ahi. Hb.La.No.386 Lhagao huhhing chu vangpha chunggam inpi nom laija, aman simjou lou lallukhuh isandiu atin ahi. Phatpha le damlai nikho ineisun in Lhagao mangthai holdohna dingin thanom tah in panguhite. Pathen lenggam machal theina dingin hatah in lhai juhite. Pakai ang ilhun teng galjo la isah’uva Pathen kom’a nomtah a ium diu ahitai. Hiche nikho hi tahsan chate Jesu a hinna neiho jouse dinga ngalel umtah le ikinepnao igoal thupipen’u ahitai. Pathenin hiche thupi sim jouse phat thei eiboh jing taohen. Kakipah’e. Phengmai 20 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Sermon/Article “HOUBUNG UMDOL” Pastor Jamkhohao Haokip C/C Salem village, Sapormeina. Thumakai: Houbung kiti thucheng hilchetna umdan hi bailam tah ahipoi, tekah nan; Numei chapang neocha khat hi khopi sunga amangin, Police khat hin a inlam a alelhunna din akithopi go-e, chapangnu chun ‘Hou’ in mu pou pou leng ka in muthei tange atie, Abailam tah a seichet dingin Houbung hi amangsa ho holdohna mun ahi. Lhagao hinna nei nailou hon hinna amu theina dia mun tin’a alah thei ahi. Tukhangin Houbung kiti thucheng hi lam chom chomin akimangtai. Abang kom le houkhom le loitum Houbung khat chule abang kom le atahsan’a thu ngai Christian jouse seinan akimange. “Houbung umdol” Akoudoh/Meaning: English a Church kiti hi Houbung tina ahin, athucheng hi Greek paova KURIOKOS (Pakaiya um tina ahin), chule Greek pao chomjep a chu EKKLESIA koudoh tina a kona kiladoh ahi. Hiche hi “Ecclesia” Houbung tina a jong kimang ahitai, Houbung hi koudoh chate tina ahi hetna ahi. Acts.5:11, 7:38; 8:1; Rome 16:1; I Cor.1:2. Old Testament khang Houbung: Genesis a kimu dan: Semtilbu sut dungjuijin, Pathenin asemsa mihing hohi toh fellowship aneikhom nom jinge. Chuti chun nilhah lang seh le Pathen Eden hon sungah chun mihing nu le pa toh ahingkhom/alhakhom jiuve. Hiche a kona ivet le Pathen hou hi abul a ana umpan pai jeng dan in akilange. Houbung tia kiminsahna le kiloikhomna, ana um louvangin, semtil bu sungah hin Pathen amatah asemsa mihingte hengah akiphong doh jinge. Chuti chun mihing ho chun, ama deilam abol uva, asempa Pathen ahi ahetna dinguvin, lamchom chomin ana kiphonge, chutobang ma chun, Houbung jong hin ama deilam aboldiu ahi. Houbung hi muthei Pathen lim chu ahung hitai. Houbung jana neilou chu Pathen jalou satan Pathen doumah mah bolpa toh kibahna aneiye. Houbung jana neilouva Houbung kena ding ngaito hi, satan deibol ahiuvin, vangam alut diu chu hahsa ahi. Ajeh chu satan le asottol ho vangam alut ngai pouve. Phengmai 21 Sermon/Article Isaiah 2:1-3 sunga anoiya gaothu kisei hi akichingtup’e “Amoz chapa Isaiah in Judah le Jerusalem chungchang thu ana mu thudol chu; Ninunung tengleh Houin molsang chu molsang jouse sanga sangpen ding, Mol le lhang jouse chunga kikhang sang ding, Namtin vaipin ahin jot cheh diu ahi, chule amiteuvin jong Pakai lhangsang kijot touvutin, Israel Houin jon unte. Aman eibolsah nom’u eihil un tin, mipi lhen tum a iki jot diu, ajeh chu Jerusalem’a kona Pakai thuhil chengse kamua, Zion’a pansa amite thu aseipehje ahi, ati diu ahi. Hiche Themgao thusei hi Micah 4:1-4 a akimukit’e. Jesun Luke 24:46-48 avel in asei son kit’e. Joel Themgao in Houbung kitundoh ni chu Pathen thahat in atun/ avil ding ahi tin anaseimasa’e. Joel 2:28-32, chuti chun Jerusalem a jong David, Solomon te hon Pathen inn anaboipi akimuthei e, konkhat Houbung hung kipatna hi Penticost ni bou ahisah jiuve. Themgao ho lengho Pathen Houbuh, ahilou le Pathen Houkhomna mun ana khohsa cheh jinguve. Ponbuh asah tengu jong le Houkhom na mun ding ana semtha jiuve. Hiche hohin avetsah aumcheh’e. Jesun Houbung amandan: Jesun Houbung kiti thucheng hi nivei bou aman na akimui. Hiche hin Jesun Houbung thu- KBCThuso Lhaphul/May 2015 sei ding anei tampoi tina ahipoi. Houbung seinan thudang amangjoi, Houbung seina a aman nompen khat chu ahop len jep a “Lenggam” tia aman chu ahi. Jesun “Houbung” ti le “Lenggam” aman teni hi khel le le thei ahilou le kibanga aman ahi ti leu hen himo ponte. Avetsah nan Matt.16:18,19 a akimun ahi. Jesun Houbung manglouvin “Lenggam” a ahaman’e ti hetkhel lou aphai. Pathen’a kon’a thilpeh, Jesun/ka Houbung kasahdoh ding ahi tia atep chu aphudoh got lenggam aseina ahi. Hiche hi mihem hon amaho bol theina le themna abolle agon’u aseina ahipoi. Houbung chu Pathen lenggam ahin, chuche gam mi hina chu ama thilpeh ahi. Kitepna thah a mun phabep’a Lenggam hi tonsot lenggam (Vangam seina a akiman vangin mun tamjo a Houbung seinan akimange. Jesu Christan ahoubung sahdoh dia atep chu mitamtah in kiloikhomna aseina dan in agel uve. Ahinlah houbung hilchetna ding chun kiloikhomna kiti thucheng hi alhing joupoi. Kiloikhomna mai mai sanga chungnungjo ahi. Houbung hi hinna neiho hingkhom a mihing chu atahsa ahin, ama chu aluchang ahi. Chule Christan thil jouse ama thuneina noiya akengto noiya akoisoh ahi, chule houbung dia thil jouse luchang hina apeh ahi, hichu ama tahsa ahi, ama dimset banga ijakaiya ijakai adimsah ahi. Phengmai 22 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Eph.1:22,23. Ajeh chu Christa houbung luchang ahibanga mijipa chu ajinu luchang ahi, chule ama chu atahsa huhhingpu ahi (Eph.5:25). Chuti sang chun a lungchang hiya Christa a chu thil ijakaiya ikhan touna diuva ngailutna neiya thutah iseiji diu ahi. “Vannoi Losoh Houbung”: Kitepna thah ah hin Houbung kipat nikho thudol asei chenpon, ahetchetna thei a seithei vang chu Penticost ni hi adoi thim’e, chutobang chun Solchah Peter in Houbung kipatni chu Penticost nin ana gel in ana seidoh’e. Act.11:15. Ahin, seijui somleni kikou chu Houbung kipatna nia gelloi jong aum dapoi. Dihtah in, seijui somle ni ho chu Houbung vetkah ahinau jong aumnai, loikhat in Houbung hi Pakai jan anjon nukhah a ana kipan ahitai, atiuve. Adihtah le, hiche mong seithei ahilou vangin, athu umdol hi Thulhun lui OT khanga ana kiseisa ho chu, Penticost nihin suhbulhit ahung hitai. Joel 2:2829. Achutile Bible chena lhongpi tahsan hon, Bible a kimu ho hi adih monge ti tahsan angaije. Penticost nikho hi, Houbung natoh patna jong ahin, achaina jong ahung hikit tai. Ajeh chu hiche Penticost nikho a hi Pathen thupeh guilhung ahitai. Chuti chun Houbung chu Penticost masanga ana kipan hita jongle, Phengmai 23 Sermon/Article anatoh vang hiche Penticost nikhoa kipan ahi. Hiche masanga Houbung ana um jongleh thaneina vang ana chang naipoi ti muchet thei tah ahi. Penticost ni a pat in Houbung thaneina Pathenin anape tai. Houbung Lhah Suhna: Houbuang chu minthanna lam’a amachal to kilhonin, bolsetna chun nitin hinkho ana suboi lheh jengin ahi. Christian ho kisuh gentheina chu ana sanglheh in, ahin Houbung chu leiset kivaihomna lam’a thanei khat ahung hidoh tai. Rome Lenggam lolhingtah a ana vaihom’a leiset kivaihom dan chu Houbungin atuh ahi. Koiman Solchah ho hinkho thusim ho le amaho lekha sut ho chule kitepna thah lekhabu thengho hol talouvin Bishop ho le Archbushop ho kaihoina joh ana hol tauve. Chuti chun loupi tah a Pakai in ana phudoh, Pakai anjon le Baptize chan teni jong chu mihem ho deidan dan khel toh le le in ahung umdoh tan, Houbung loupina jouse alhasuh tai. Ajonan Bible jeng jong mudoh jou ahitapon, seijui ho thusei jouse theichavei ahung sohdoh tan Houbung chu khantou sangin, kibungkhenna asoh doh tai, chuti chun Christian ho hi loi neo cha ahung hidoh taovin, Christa nungjui dihtah alhom lheh tai. Pakai Christa loupi sah sangin Pope aloupi sah jo tauve. Chuti Sermon/Article chun Pope vaihomna noijah hin ka um nom tapoi tiloi tamtah ahung pengdoh tan, mitam tah in Roman Catholic kiti vannoi Houbung chu dalhah anom tauvin ahi. Chuti chun Martin Luthur, John Wiclif, Wastlee ho loi in, Roman Catholic khelna ho chu ana mudoh tauvin, Houbung dingin kikhelna phat ahung hitai. AD 313 kum phat laija Houbung umdan akhel soh tai. Prostestant Mission natoh ahung umdoh tan ahi. Kidang tah in houbung semtoh ho chu gam chom chom hina le pao chom chom tho ahinau chun atumkhen soh hel uve. Mun tamtah a chun Prostestant ho chu state (gamtum) Houbung asoh lo gam taove. Christiante sunga kikhenna setah asohdoh tan ahi. Houbung semtoh ho chun Houbung dia hinkho thah asemdoh vangun, anatoh hou chu Houbung kikhen tel le hatah a kengbai hina lhaset umtah ‘dinmun’ in akichaitan ahi. Houbung nungsem tohna: Hiti chun Christa tahsan jouse kipumkhat sahna dia phutna len chu America a ahung umdoh pan’e. Hiche phutna len hi Scotland a ana kibulphu pat’a ahijeng vangin, athu kiha jahna le kiha bolna pen chu America ahi. Atlantic twipi vel lahse se adehset in lhumlam gamgi khel’a KBCThuso Lhaphul/May 2015 molle lhangho khel peh a chun mihem hon Houbung kipum khat ding thu ahasei lheh tauve. Hiche Houbung chu kitepna thah in hinkho man ding dan a gollhah chu nunglah kit ding Houbung ahin, chule hichu pumkhat hia le Bible a kingam hettoh sahna tha neidan nunghet doh kit Houbung hiding ahi. Hiche Houbung pumkhat hiding phutna hi Ohio vadung phaicham’a vaokam jaotah a kipan phaicham dungle songthop lah gamsung (Rockies) a chengho lah a akithe jah’e. Hiche hi kum jakhat lhinglou sunga America Continent sunga dia Hou thudol’a kiloina machal pen ahidoh’e. Hiche hi Americate leiset’a kipan Hou thu a kiloikhomna lenpen ahung hidoh tai. Chuti chun vannoi Houbung semtohna chu lungdei bangtah in alolhing jou tapon, kikhentelna hi tuni geiyin vannoi Houbung sunga aum jingin ahi. Thuchaina: Chunga kisei ho a kon’a Houbung chu ipi ahi ihettah diu katahsan in, chuti chun Houbung a boina sem’a pang hohi, Judas Iscatior tobang ahiuve. Amaho hi apen a penglou hile phajo ding ahi. Ajeh chu Lucifer manchah ahitauve. Achan diu chu Gotmun ahitai. Chuti ahijeh in, Pathen dei Houbuang semdoh dingin muntin’a Houbung jouse ikitem cheh’uve, Amen. Phengmai 24 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Women Column NUTE NIKHO PROGRAMME May 10, 2015. Thupi Text : Pakai anga Kipaman Sanna dingin lhaijuhite. : Philipi 3:12-16; Heb.12:1. Phat masan Houbung mithengte jouse kajanao leh kangailutnao Salam kahin peove. Kumseh a Nute Nikho ihinman jing bangun tukum jong Second Sunday May 10, 2015 nikho hi Nute ngailutna le jabolna a Nute Nikho nomtah a imancheh dinguvin temna sangtah ahung kineije. Tukum thupi hi kumdang toh kibang jeplou ahije. Ajeh chu keima jong 2010 a pat in Women Secretary hina mopohna kahin lan, kumdang danga chun Nute mopohna topic chom chom ana kisuntan, Pathenin damna le phatpha eipeh’u leh keima dinga jong tukum hi ka mopohna jong achaina lam ahung hitan chuti ahijeh chun kumbul’a Pathen henga kataona Pathenin eihoupina topic kahin gon ahitai. Laapi jong hiche Bible changa kon’a “Pakai anga kipaman sanna dingin lhaiju hite” ti athuchengho ken kasem’a alakai (atune) hi Pu Hemgin Haokip Jangnomphai Gb.No.7 in eihin sempeh’u ahi. Ama chungah Convention Nute thakhel in kipathu sangtah in kahin phonge. Kitetna Bible chang (1) Heb.12:1; Prov.31:10-20. Eima houbung cheh a Programme phatah in ana mangcheh uhite. Hiche nileh Nute ho jouse atumin Pathen hengah taopehna man peh’u hite. Pathenin Nute Nikho damle bit in eimusah taohen. Kakipah’e. Nu Lhingbem Haokip, Secretary, Women Department. Lydia weaving Centre akon HETSAH 1. Pakaija tohkhompi Nute ho jouse henga hetsahnom Lydia Centre mun’a inam pon Ponve Ninel jem, Saipikhup ponve, pondum akikhongin ahi. Chuleh inam pon’a kon’a sumdip (money purse) jong muthei ahi. Chuleh pasal Saipikhup West coat jong idei dungjuuija order kibol thei ahi. Atamtah chodingho jong aman anem deuva kihou thei ahi. Hijeh chun adeihon ikichoh theiju ahije. 2. Pon khongnom hon Seat aum nalaije. Lamkai ho contact hinbol in. Mobile No. 9856901967. Phengmai 25 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Men Column MEN DEPARTMENT KALSONNA REPORT le TOHGON HO TOHDOH NA DINGA HETSAH Rev. Thangsat Kipgen, Secy. Men Dept. Amasan KBC Thuso anasima adeh a Men Column a kisun holunglut tah angailutna puma anasim ho jouse chunga kipa thu sangtah in kahin seijin ahi. KBC Men Dept.lhasam tah le geochaotah a ahung kiphudoh na nikho anamanga ahoubung houbunga ahung kiphudoh thusim anakisei na ho Houbung mite chunga jong kipa thu kahin seijin, hiche nikho a ana mang thei talou hon jong ahung kiphudoh kal kum 34 lhinna Birthday hi nikhat igon nuva inaman nu va Pate kiphudoh na thusim inasei cheh diuvin tiemna le hetsah na kahin neijin ahi. 2015 MEN DEPT. KALSONNA HO LE TOHDOH DINGHO: 1. Houbung tinna Pate kiphudoh na nikho thanomtah in akimange ti report tampi akimun, chule Pate Anngol Taona a gamsung, Houbung sung, Insung venbit ding tia kisei bangin ibolun kipa um kasa lheh jengin ahi. 2.Bible pumpi gambih jouse a Genesis a pat a Revelation chan gei sim chai ding tia kisei bangin asim chai Gambih ium sao sao taovin kipa um kasan ahi.Hiche Bible kisim phong awgin hin setna tamtah adal doh ding ti tahsan aumin ahi. 3.Tukum 2015 hi Men Dept. a dinga Green KBC ti thupi a inei dungjui jun Pate History ahung kiphudoh a kona athusim jih ding chule lamkai anapo KBC Men Dept. ho lim lahkhom ding, chule Gambih jouse a Pate hung kiphudoh na a kona lamkai ho lim le nakitong doh ho thusim jong jaosah ding kiti ahin, Gambih Pastor,Gambih Men Dept. lamkai ho pan ilah khommu va June 2015 sunga office a nahin pehlut cheh diu vin ngehna kahin neije. Chule Dept. sunga office a thah lut ding thil le lo sumle pai ho jouse jong june lhasunga ihin thah lut cheh diuvin tiem na le hetsah na kahin neije. 4.Men Dept. Vehicle project hatah a kiboipi laitah ahin, alolhin thei nadingin Taona le thilpeh in pan lacheh ute. KALSON NA HO REPORT: Pathen lungset najallin Assembly a kisei dungjui jin ol olin kalson na akinei jin Pathen ithangvah un ahi. 1.Gambih No.18 (March 13-17). Gambih Training ,le Medical free camp akibolpeh in,chule Nagaland KBA te toh kiman khom na le vilna akinei jin ahi. 2.Gambih No.6 Twilang Area Tour: Date 8-10 April 2015 sungin Men Work Phengmai 26 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Men Column Committee Twilang area tour akibol lin Pastor No.6 le Gambih Men Dept. in jong nasa tah in pan ahin laovin kipa aumlheh jenge. Hiche a seithei khat chu KBC Men Dept. tour hung dinga ana kisei vang chun kana tahsan pouvin hinla tunia namai u akimu leh houbung aning langa um kihi jong leh Convention level a neihung villu kakipah lheh jenguve ti thu akijan kipa umlheh jengin, Convention Men Dept. tohgon ho seikhom na akinei jin Dept. in hattah a kal son na ding thua jongkihou limn a akinei jin tour kichai kivai lhah na Songjang Baptist Church a Gambih Pastorpa,le Gambih Men Dept. sunga lamkai ho toh toukhom na le kihoulimna akinei jin Gambih in jong amachal na dinga kal hatah a son ding ti asei u toh lhonnin Gamsa gop thinglhang style a kihon mepoh akine khom min Assembly a KBC Green banner noija kimu to din kivailhah na akinei tai. Gambih No.14 PATE Anngol Taokhom le Seminar Date 11-13 April 2015 sungin Gambih No.14 Anngol Taokhomna le Seminar Tuidam Baptist Church a akineijin, akho akho a kona hung kikhom mi Houin in adol lou phat in houin nunglang aphe uvin akikimang chan ahi. Gambih Pastor chule Gambih lamkai ho mapui na in akiki mang khomin hiche sunga Thusei le Seminar class chu ST. Onmang Haokip President Men Dept. le Rev. Thangsat Kipgen Secretary Men Dept. in ala lhonnin ahi. Hiche a tukum sunga natoh dinga kigong ho tohchaitheina ding discussion akinei jin, toh dia kigong ho akipan paijin ahi. Medical camp jong akibollin Dr. Haopu Simte in damlou ho vetna le lou le ai hoppeh na aneijin mi 84 lang aven ahi. Ami vetna a Evan. Jamkholal Haokip le Pu Lalsei Chongloi Driver KBC in akithopi lhonnin ahi. Hiche nikho sungin PMF member 26 a konin ahunglut in kipa aume. Pathen nin KBC Men Dept. machal na le tohgonho tohdoh thei na din eima puijing taohen. Phengmai 27 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Literature Column PILHING SUNDAY SCHOOL LEKHABU AKITA BE-E Pakai leng gam natohna a ikiloikhom nau KBC Houbung mihon Sunday School ihingel khoh jep jep uto kilhona Sunday School lekhabu choh nomna lungthim ihinvop jep jep tah jeh uvin kipa aumlheh jengin, Pathen thangvah in umhen! Hicheto kilhonin, 2015 a dinga pilhing Sunday School lekhabu ana kitatdoh jat kichukhop talouva, kichoh noma changjou talou mi tamtah iumu phamo/nommo akisan, hijeh chun tunichan geiya changjou loulai ho ding gelkhoh najalin Copy 500 akitabe kitin ahi. Hijeh chun akichoh nom jousen KBC Book Room ahiloule Pastor Haoneo, Literature Secretary a konin hung kichoh loiyun; achutiloule nakichoh man kitlouding, nachan lel kitding ahitai.Hiche kala hi kitabe talouding ahi. Guide Book jong aum nalaiye; Exam a kigin nadinga akichoh nom jousen Guide Book jong nakichoh theiyu ahi. Pu Ngamthang Haokip, Minister IFCD/Printing & Stationery chunga kipathu seina KBC Gambih No.4 Pastor Quarter Fencing leh Latrine kumsot tah semjou louva um chu 2015 kumin Pathen natohna leh Gambih mipite ngailutna jallin sum tamtah lut in Pu Ngamthang in eisem chaipeh uvin ama jallin Pathen thangvah in um hen, chuleh Amaleh ainsung mite Hatchungnung Pa-Pathenin phatthei boh jing jeng tauhen. Gambih thalheng, Paogin Haokip Rev. Kaikhokam Chongloi Paolam Kipgen Gambih Chairman, Pastor. Gambih Secretary. Phengmai 28 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Mission Report KBC GAMBIH NO. 1 MISSION BOARD ZAKAI MINISTRY CUM FREE MEDICAL CAMP AT 10TH MILE, IT ROAD KIPA THUPHON Pakai lenggam machalna dinga KBC No. 1 Mission Board tohgonna noija Zakai Ministry cum Free Medical Camp chu Date 21th March 2015 nikhon IT Road, Irang Part I, 10th Mile a akibol in ahi. Speaker in Rev. Shantikumar Poudyal apangin, Evan. Jeeten Gajmer, Evan. Garjman, Evan. Lutthang Kipgen, Rev. Paojangam Haokip, Pastor, KBC No. 1, Pu Lunpao Haokip, Gambih No. 1 Chairman, M/E Board, Pu N. K. Mangcha, Secretary, Mission Board, KBC No. 1, Pu Thongkholun Touthang, Treasurer, Mission Board, KBC No. 1 ho lamkaina in sopi non Christian Nepali ho kom ma Pathen thu seina 10:30 A.M. to 1:30 P.M. chan akimangin lasah le lam vetnom umtah Anugraha Baptist Church, Songjang BYF a kon leh Nl. Chinkim Kipgen a konin Hindi le Nepali paova lasah akineijin ahi. Non Christian lah ahi vang in sopi Songjang Houbung miho hapan na jallin nom tah in aki kimang chan ahi. Free Medical Camp chu 1:30PM apat 5:00 PM chan a ki bol in, mi 325 vel dam lou vet na le manbeija Lou le Ai aki hop peh in ahi.Hiche programme lolhin na dinga aphat man tam tah hin dalha Medical team a hung pang ho chu: 1. Dr.Thangjamang Haokip Skin Specialist 2. Dr.Neiting Haokip Gynae Specialist 3. Dr.Tongjakai Haokip Child Specialist 4. Dr.Lhingkhoneng Doungel MBBS 5. Mrs.Chinkim Kipgen, Staff Nurse JNIMS 6. Mrs.Tinnu Kilong, Nurse CMO CCpur 7. Miss Mimi (Nengminnei) Kipgen Nurse Hiche JAKAI Ministry cum Free Medical camp lolhin sah Hatchung nung Pathen thangvah na akipen, chuleh hiche programme lolhinna ding a aphat man tam tah hin dalha aLhagao mangthah ding ho gel khohna a hung kimangcha jouse chung a seijoulou kipa thu akiseijin, ama le a insung mite chuleh atoh nao cheh chunga Pathen in phat thei boh jing tao hen. Kaki pah e. N.K.Mangcha Haokip, Secretary, Mission Board Gambih No.1. Phengmai 29 Report KBCThuso Lhaphul/May 2015 Pangjang Pate Camp Report: Halleluiyah Pathen thangvah in umtahen. KBC Gambih No.3 sunga Houbung lenpen Pangjang Houbung Pate Camp Dt.2528 March 2015 sungin anakineijin ahi. Camp Thupi: Genesis 7:1 “Na Insung mitetoh Kong sunga luttan” Hiche Camp ma hin mipa 62 (sixty two) apangin, Lhacha hon Camper hole Speaker ho neh le chah sem mi 10 ahiuve. Camp sungin nilhah seh in mipi Houkhomna aumin ahi. Houkhomna jousea Houbung sunga Department ho a kon le adangdang a konin Pathen vahchoina la ngeitah tah asauvin mipi asuhal lheh un ahi. Tuchung Camp a thuhil a pang le mipui chu Rev. ST.Onkhomang Haokip President Men Dept. KBC leh Rev. Sholun Haokip, Pastor LIC Langol ahilhone. Pathen lhagao panpina jal in mihil teni Pathenin amangchan Pate mi 30 val in Lhagao lam leh Tahsa lam a Pathen a dinga kalson bena neidingin Pakai anga kitepna anei un kipa aumin Pathen thangvah in umhen. Chule amaho dingin taopeh ute. Tuchung Camp hi House 4 (li) in akihomin ahi. Amin houchu: Abraham, Noah, Job, Nehemiah House ahiuve. Pathen lungsetna changin Camp hi lolhingtah in akichai in, mihil teni chunga jong kipathu Houbung miten sangtah akiseije. Thangvahna Pathen akipei. Thangcha Kipgen Secretary, Men Dept. Pangjang B/Church KBC No.3. Phengmai 30 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Report S. SAHEIBUNG B/CHURCH, REVIVAL PROGRAMME LOLHINGTAH A KICHAITA. Theme : Self Discovery (Luke 15:17) Speaker : Rev. Lamkeng Lhouvum, Pastor No.7. Halleluijah Hatnungnung Pathen thangvah in umhen. Houbungin kumbul lam le Revival Programme bol dia kisei Pathenin kangaichat ule kadeibanguvin eilolhin peh uvin Pathen thangvah in umjing tahen. Speaker pu Rev. Lamkeng Gambih No. 7 Pastor in ni 3 sungin thuhilna einei uvin nom kasaovin kaphatchompi lheh jenguve. Lhagao lam dinmun kihetchen theilou ho kihetchetna, alhasam ho haldoh thahna, aboiho kisuh lhapna akineijin kaphat chompi lheh jenguve. Pathenin amale ainsung mite phatthei boh hen lang mangcha jing tahen. Gl. Lalcha Haokip le Ng. Juju Haokip New Lambulane, amanin jong eisuhal lheh jenguvin, lachom Action Song le Bible simkhom ho alamkai lhonin kakipapiove. Amani jong Pathenin phatthei boh lhon henlang, Pakai a din inchen phatah semdoh din Pathenin amani jong phatthei boh lhon hen lang jipha pha petahen. Keiho Houbung hi mi lhom le tahlel kahiovin Pakai min’a lhinlelna le lhahsamna ho eingaidam diuvin Speaker pu le lamkaite ni hiche KBC Thuso mangcha in taona kahin nei uve. Kakipah uve Pathenin phatthei eiboh cheh taohen. Chungkhojam Haokip Head Deacon. Mr. Haokhojam Haokip Houbung Secretary. KBC NO.7 NUTE ANNGOL TAOKHOM LOLHING TAH A KICHAI TA. Achesa nisim 18th- 19th April, 2015 (Sat-Sun) sung in S. Laijang Baptist Church-KBC no. 7 mun’a Gambih Nute Anngol Taokhom na chu Rev. Lamkeng Lhouvum, Pastor KBC No. 7 Speaker hinan lolhing tah in akichai in taokhom na a pang mi 234 alhing in ahi. Taokhom na hung jouse Pakai minin kipathu ahin kiphong in Pathen in phat thei naboh jing tao hen. 1. Nl. Nengjalam Kipgen Chairperson, KBC No.7 Phengmai 31 2. Nl. Nemkhochong Doungel Secretary, KBC no.7 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Report MBC QUINQUENIAL CONGRESS Achesa March 26 nilhah a pat 29 nilhah chan (nithum sung) in, Manipur gamsunga Baptist Houbung ho kiloikhom na Manipur Baptist Convention (MBC) khompi len Quinquenial Congress kiti chu, Tangkhul Baptist Churches Association (TBCA) ten ‘Host’ anabolun, MBC noia um hou kiloikhomna jat chom chom 29 hoa kona thalheng mi 10,000 vel kikhopna chu Ukhrul tolpi Tangkhul Long lentol (Ground) a thupi tah in ana kimang tan ahi. Hiche khompi a chun KBC a kon in thalheng General Secretary, Mission Secretary, Youth Secretary, Lietrature Ecretary, Youth Department President le Vice President, Music Master, chule Rev. Tongmang Haokip, Pastor, Centre Church Canan Veng, Imphal, jaona in Youth Department mopohna noiya KBC Choir hoto agomin mi 80 vel ana kikal songin ahi. KBC Choir hon houkhom/kaikhomna (Worship Service) khat a Choir seat alouvin, lalam a mipi nomtah le lim tah in alamkaiyuve. “Traditional Cultural Attire Dispaly” kiti pu le pa chondan a kivonna/sil le chen ho vetsahna a jong pan alauve. La kitetna (Song Competition) a jong phatah in pan alauvin, thepman vang asangjou jep tapouve. Ipi hijongle KBC Choir hon imalam jousea phatah a pan lahna (Participation) aneiyun, achunguva kipa thu akiseiye. Khompi a chun vannoi (International Level) a hou kiloikhomna lentah tah hoa lamkaiho thupi seiyin apanguvin, thupi ngeitah tah aseiyuve. KBC in jong phatah a pan agakilah thei jeh in Pathen thangvahna akipen, KBC thalhenga hung kalsong lamkaiho le Choir member ho jouse chunga kipa thu akiseiye. Rev. N. Haokip General Secretary, KBC Phengmai 32 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Report Mission Week Report C/C Games village, Imphal. Mission natoh KBC in amasapen a akoitoh kilhonin lhakao (March) 6th a pat 8th 2015 sungin Mission Prog. akimangin, Thupi “Keiman nangho kasol nahiuve” John 20:21. Thusei in Rev. Tongminthang Haokip Delhi toh Rev. Letlal Haokip amasa’a Pastor KWS Delhi in jan le Pathen thu in sun le Seminar in Mission Program akimangin ahi. Dt. 7/3/2015 (Misem ni): Sun in Houbung in atumbeh in khangthah te mi 100 Seminar akigon peh in Rev. Letlal Haokip in Khangthahte Pathen thu lam le tahsa themjilna lam a pan lah dingdan thusim jat chom chom mangchan chate tilkhouna aneijin, chate jong alunglut un, ahin phat chompi diu kinep aum’e. Mission Board in chate din cha le nehthei akigonpeh in ahi. Second session ah Rev. Tongminthang Haokip in Seminar class alan khangthah ten “Dongma” Pathen le nule pa deija neiding dan thu aseijin, chate jong alungu alut in Pathen jal’a phat chompi diu kinep aum’e. Dt.8/3/2015 (Choldo ni): Sunin nule paten mi 70 in Seminar class akineijin Rev. Letlal Haokip in nule pate hi chate vetton thei hi angaije. Insung Maicham sem jing ding chule chate themjilna phatea vetkol ding tithu a tekahna tampi mangchan kihilna akineijin ahi. Sunday School Class Hall ah Pu Lalboi Haokip, Manager, Syndicate Bank in chate mi 70 Seminar class aneipin lekha iti kisim’a phatman dingdana thu mangchan Houbung sungle insung dinga phat chompi thei teina diuvin chate chouna aneijin chate ijat ham in officer khat hina ding a lekhasim din list ho jong ahin semdoh un kipa aum’e. Pathenin akitepnau joucheh din phatthei bohcheh taohen. Mission natoh insung le Houbunga akigel khohtoh kilhonin tuchung Mission Week kipana sangpen chu houbung sunga chatehon Pathen loupina alter-call ijat ham khat ahung umdoh hi houbung sunga Mission na kitoh mutheijin ahung umdohin, amaho jal in Pathen ithangvah un ahi. 1. Ng. Chongneo Haokip2. Gl. Thangminlen Chongloi 3. Cp. Tongminsei Kipgen 4. Cp. Thanggougun Haokip 5. Cp. Ngamlensang Kipgen 6. Cp. Letkhogin Haokip Muntin’a Thuso simho le Houbung mite jouse kom’a temna chu achunga minchongho hi chonsetna alhah kitlouna dingun itaona uvah anakop jingute. Pathen in Mission natoh phatthei boh tahen. Akengchot khao sutlham dia kilom lou Mission Board ho. M.L. Haokip Chairman. Phengmai 33 Thangboi Hangshing Secretary. Thanglam Manlun Treasurer. Report KBCThuso Lhaphul/May 2015 HOUBUNG THAH KILA LUT Date 12th April, 2015 (Sunday): Kinopto na dungjuijin, Semol Kho munna KBC lamkai, Office staffs, Centre Church lamkai ho, Gambih No. 2 lamkai ho chuleh a khosung houbung mi jaonan, Semol Houbung hi KBC’a lahlutna kin agakineijin ahi. Kin thempu Rev. Ngamjapao Haokip, General Secretary, KBC (I) in lahlutna le phondohna aneijin ahi. Chuleh, Rev. Dr. Hawlngam Haokip, President KBC in tilkhouna thu aneijin ahi. Chuleh, Samushong le Twinomjang BYF honjong Pathen vahchoi la ngei tah’in asauvin chuban’in, Centre min’in lamkai hon thilpehna jong aneiju ve. Pathen lungset najallin, programme lolhing tah’in ana kichaije. Evan. Shanti Kumar, Nepali Area Field Supervisor, PENSION CHETA Date 5th April, 2015 (Sunday): Nikho’n, Kuki Baptist Convention, Terms of Service Rules: Article No.IV (1) Supernuation Pension dungjuija, KBC Administrative Building munna Evan. Shanti Kumar, Nepali Area Field Supervisor, Manipur hi atahsa Kum 60 alhin tah jeh’in, Pension Board le Office Staff hon KBC Office munna lom tah’in lhahdohna kin ana kineijin ahi. hichetoh kilhonna amahi atohmun akona lha ongna kinei ahitoh lhonnin Release Order jong anakipe tan ahi. KBC BOLERO ON SALE BOLERO khat tutua KBC in a man jing aboina ulou, akichoh in jong amanchah paijeng thei chu koito bang adei aumle Rs. 4 lks. (kihoutoh kit thei) ding in ahung kijoh in, General Secretary kom a thuchen hetthei ahi. Phengmai 34 KBCThuso Lhaphul/May 2015 Report HINKHO MOLLEMSA LUNGHEMPINA Pu (L) Jangngam Tuboi (Pastor Lunkhosei Tuboi apa) hi tahsa damlouvn phatsottah RIMS le adang danga ana kijen in, hinla damdoh joutalouvin achenna inmun Saikul a nisim 11 April 2015 Saturday nin angailut aji acha ainsung mite dalhan pakom a akicholdotai, adalhah ain sung mite taopeh ute. Pu (L) Paokholam Haokip (Rev. Tunlal Ha- okip, Youth Secretary pa apa) chu tasa damlouvin phatsottah Hospital mun chomchom a kijen anahin, hinlah damdoh joutalouvin, nisim 18th April 2015 saturday nihin angailut aji achate le ainsung mite dalhan pa kom a kicholdo din ana che masatai, Aman adalhah ainsung mite din taopeh ute. MANIPUR THEOLOGICAL COLLEGE Affiliated to Senate of Serampore College (University) or PUC shall be admitted to 5 years B.D. pro* 10+2 gramme. Candidage who has conpleted a Bachelor Degree * Afrom a recognised Unity shall be adimitted to the 1st yrs. of B.D. programme. Degree of senate of Serampore I or III Division * B.Th shall be admitted as a lateral Candidate in the III yrs II yrs. B.D. programme respectively. - Mess Fee Rs. 1,600 only per months. - Tution Fee 500 only per months - Other fees (College fees) 16,000 only - Last Date of form submission may last. - Entrance Test - June 5, 2015 Contact No. (O) 03880263211/ (R) 8732031337 Phengmai 35
© Copyright 2026