editorial board - kuki baptist convention

EDITORIAL BOARD
CONTENTS
1. Nu kitihin ichangei tha aneijem?/Editorial1
2. Pentecost/Pastor Haoneo
3
3. Muchipha tu in/ Rev. Lamkeng7
4. Chapa vahmangpa thulem/Pastor Tingoulen12
5. Pakai anga kipaman/Mrs. Lhingbem
19
6. Houbung umdol/ Pastor Jamkhohao 21
7.
Women Column25
8.
Men Column26
9.
Literature28
10. Mission Column
11. Report Chomchom ho
Chairman
Editor
Joint Editor
Contributing Editors
Cir. Manager
Design & Layout
29
30-32
: Rev. Dr. Hawlngam Haokip, President KBC
: Rev. Ngamjapao Haokip, General Secretary
: Rev. Dr. Paotinthang Chongloi, Mission Secretary
: Rev. Tunlal Haokip, Secretary Youth & Litt.
Rev. Thangsat Kipgen , Men Secy.
Mrs. Tinkholhing, Women Secy.
: Miss Lhingjanem Haokip
: Hemkholen Haokip
Thuso lah man
Church/Organisation/ Department ..............Rs. 200/Individual ...............Rs. 100/- (Post a Rs. 50/- pehbe ding)
Indian Oversees Bank, Imphal Branch
A/c No. 073201000000350
IFSC No. IOBA0000732
The General Secretary,
Kuki Baptist Convention,
Opp. DM College, Imphal 795001, Manipur
email: [email protected]
Advertisement bolnom hon Mobile No. 9612817768 Contact thei.
Circulation to kisai lam Mobile No. 9862633173 bol ding.
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Editorial...
“NU”(Mother) KITI HIN I-CHAN GEIJA THA ANEIJEM,?
(Pro.12:4).
“Numei jinu pha chu, Ajipa dinga lallukhuh
ahijengin,Jumle jamo boldoh nu vang chu Ajipa dia
agu achang monsa tobang ahi,” atin ahi. Tulha May
Lha’a KBC, Events Calendar Thupi chu veleuhen, “Nute
Mopoh na, akitin ahi. Hiche thupi toh kitoh’a chom cha
kihoulim ding kadei sah’na toh kilhon in anoija kalung
gel kahin share nom in ahi. Chutoh kilhon in KBC, Thuso
ngailu tah’a subscribe ana bol’a anasim hojouse nabon
chaovin I-Pakai jui Jesu Christa min in ka ngailut nao
salaam kahin peuve.
Comment N0.1.Tunia kageldoh khat chu ahileh, “Nute
mopohna” tisanga “Nute loupina” or “ Nute boltheina”
kiti joleh kitoh, kilom jo ding ham tin kagel in ahi. Ajeh
chu Vannoi leiset hinkho kiman dan hi akivetna ahileh,
Numeite pan na lou leh umna lou’a hin ima cha alolhing thei pon ahi. Vetsahnan ; Politics lam, Sports lam,
Galbol na lam, Lasah na lam chule ipi tobang kitetna
lam pang hijongle Numei pan na louvin ima cha acham
kim thei pon ahi. Kaneo laijin kanu chu in-sunga aum
lou leh in-sung chu ahom keu abang jengin, ama vang
ka nu chu in-sunga ahung um’a a-aw akijah a ahileh
in-sung pumpi chu anom jengin, mei lhumpi kidenga
mijouse asah lum abang jengin ahi. Adeh deh in khojin
kon’a kanu in’a aum lou leh in na aki um nom hih beh
Phengmai
1
Editorial
KBCThuso Lhaphul/May 2015
in ahi.Tujengin jong ka in-neipi In-na aumlou leh keima
jeng jong kaum nom pon ahi.
Comment N0.2. Nute loupi dan or Thupi dan, themkhat
seibe kit leu hen, Agra mun na- Taj-Mohal, in kisa khu
Shahjahan in ajinu Momtaj,hetjing na leh geldoh jing
na dinga khutobang “inn” thupi asah igel leh Nute ho
thupi dan aphon doh na khat ahi ti iheuvin ahi. Chutobang ma chun Aizawl khopi mun ah, Nu, Rosangpuii
Varte, apenkum Dt,26/6/57, Athini Dt.27/11/2001,Ama
athi chun ama tahsa kum chu 44 ahitai. A in-neipun
Aizawl khopi sunga ama memorial dingin Gam len tah
achon, Park thupi tah khat asem in,tuni chan in ache
jousen amanu agel doh cheh in ahi. Ahin lah chu chen
geija angailut vangin tun ajipan numei chom khat jin
akipui kit tan ahi, akitin ahi.Hijeh’a hi igel’a ahileh Nute
ho hinkho hi sacrificial life plus sacrificial love, ahina
kichen tah in akimun ahi. Vannoi leiset hinkho um dan, adeh in,
mipa holeh minu ho kikah a akilungset na chu het bailam tah’a sei
dinga chu, Mipa ho ahung thi leh, mihon a-in-neipi kom’a chun,
sopinu iba kilodem – Nanih lha napon lha kihuitup in lang, na chate
phatah in kivet in, akiti peh in, alang khat na in-neipi ho ahung thi
khah uleh mihon, vo, sopipa, in-na mei tihkhu ding, navai kon navai lhun navet peh dingin numei kihol loijin tin akisei peh jin ahi.
Achutia ahileh, koijoh chu ngailutna sangjo hitan tem? Gel tem mo?
Thukhum khana : Chunga Bible Text chu isim leh,jinu pha chu ajipa
dinga lallukhuh ahi atin, jumle jamo boldoh nu vang chu ajipa ding
a agu achang monsa tobang ahi, atin ahi.Pasal phat chom na ima
aseipon, numei phat chom na joh chu aseijin ahi. Pasal lallukhuh a
pang thei ahileh, pasal sanga numei joh chu thupi jo le loupi jo dan
in aum in ahi ti akimun ahi. Chutobang ma a chu amitmo kit tengleh a pasal’a dia agu achang monsa toh abah thei kit ding ahileh,
ima aphat chom na um kit lou ahi. Ipi na gel em? Hijeh chun Pathen
thilsem’a koima peh theilou din mun phatah’a na din nao chu sumil
louvin, na in-neipu a ding goh hilouvin, na in-sung pumpi leh na
Houbunga dingin mi nupha hi ding gel cheh dingin nute ho jouse
kahin tem cheh un ahi. Pathen in asim ho jousea dingin phat thei
boh tahen Amen.
Phengmai
2
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Sermon/Article
Pastor Haoneo Haokip
Literature Secretary, KBC
Chuin Pentecost ni ahung lhung tan ahile abonchauva munkhat
a umkhom ahiuvin; chuin phulou helouvin van a konin hui hattah
nung gin bangin atounau in chu adimsoh jengin ahi. Chuin meikong
bangin lei ahung kilah in akikhen jalin aluchung cheh uva achongin
ahile, amaho Lhagao theng adimset tauvin, lhagaovin aseidoh sah
bangun pao chom pao chom in thu aseipan tauvin ahi (Acts 2:1-4).
Christian ten phat le nikho kitol (Christian Calendar) dungjuiyin
phat bih/nikho loupi: Christmas, Palm Sunday, Good Friday, Easter Sunday, Pentecost kitiho hi kumseh le imang jiuvin ahi. Tukum
(2015) in jong Palm Sunday, Good Friday le Easter Sunday ihin mang
tauvin, nikho phabep joule Pentecost nikho jong ihinman kitdiu ahitai. Ahile Pentecost kiti hi ipi kiseina mong hintem?
Pentecost Hilchet
Pentecost kiti hi “somnga lhin na” tina ahi. Hiche nikho hin Jews
ten Hapta kut (Feast of Weeks) anaman ji nau nikho ahin, hiche chu
Kalchuh jouva kipat nikho somnga lhin ni nikho chu ahi. Hichehi
Christian te dingin, Easter kiti Jesu Christa lhan a kon a athodoh (Resurrection of Christ) nikho a pat ni somnga lhin nikhoa Lhagao Theng
hung kibuh lhah nikho chu ahi.
Jews te chun kut jatchom chom anaman ji hou lah a athupen a anamanjiu chu Kalchuh kut (Passover/Paschal), Hapta kut (Pentecost/
Feast of Weeks) le Houbuh Kut (Feast of Tabernacles) kitiho cheng
hi ahi. Kalchuh Kut chu hichelai phat a dinga chu April lha kimtoh
dona anamanjiu ahin, Hapta kut chu June lha kipat langa anaman
jiu ahi. Hiche kut hoa hi Jerusalem a kon a mile 20 sunga um Jews
pasal kiti jousen pan alah cheh diu ngai ahi. Hiche phat (New TesPhengmai
3
Sermon/Article
tament phat) laiya chu Jews te
chu muntin/gamtina akithehcheh laiyu ahin, muntin/gamtin
a kona (Acts 2:9-11) Jews te le
chidang/namdang (Gentiles) hia
Jews te hou (Pathen) houho le
Jews te chon a chonho jong chu
hiche kut mangdinga Jerusalem
a mi tamtah hungkhom ahiuve.
Pentecost lai phat chu, hichelai
phat a dinga chu chele vale anoplai pet phat ahijeh a hiche kut
mangdinga chu mi tamtah pi
hung kikhom ahiuve. Hitichun,
Pentecost nikhoa mi kikhom chu
leiset chung muntin/gamtina
kona mi jatchom chom kikhop
tamna pen anahi e. Hitobang
miho chun Pentecost nikhoa
jerusalem a thilsoh kidang umchan chu atokhah u ahi.
KBCThuso Lhaphul/May 2015
(Acts 2:9-11) mihon ama ama
penna gam pao cheh a akijah-u
pao ho chu ahi. Tulai jengin jong
masanga Pentecost nikhoa thilsoh umchan thoa paochom tho
kiti aumin ahi. Ahin hichea thil
khohtah khat chu, hitobang thil
bolhon athou pao chu midang
ho (angai ho/ajaho in jong ahepouvin, amaho (atho ho) jengin
jong ahe pouve. Achuti le hiche
hi thil dih ahimong nadem?
Pentecost nia mihon anathou
‘paochom’ kiti hi hetlou/aki helou pao ahipon, akihe (ajahon
ama ama paocheh a akihetu) pao ahi. Hiche nia akikhom
miho chu mun chom chom/
gam chom chom (Acts 2:9-11)
a kon mi chom chom ahiuvin,
pao kitho chu amitakip in ama
ama pao cheh/ama ama pen na
gam cheh paova thu kiseiya ajah
u ahi. Achuti le, Pentecost nia
paochom kitho chu hetlou pao
ahipon, akihe pao ahi, tihi kinelna bei ahi. Achutile, tulaiya Pentecost nia thilsoh umchan thoa
paochom tho kisa-a hetlou/akihelou pao tho kiti hi thil dihlou
ahi, ti akicheh chet jenge, ti hi kinelna bei ahi; chule hitobang thil
bol ho chu thil dihlou bol ahiuve,
ti hi kinelna bei ahi.
Pentecost nia Paochom Kitho
chu Ipi/Itobang Pao Mong Ahidem?
Pentecost nikho chu leiset
chung thusim a dinga thil kidang
tah sona nikho khat anahi; ajeh
chu hiche nikho chun miho (seijui ho) chu Lhagao theng adimset uvin, lhagaovin aseidoh sah
bangun paochom paochom in
thu aseiyuvin ahi. Hichea ‘Paochom’ kiti hi ipi pao/koi pao/itobang pao kiseina mong hintem?
hichea ‘paochom’ kiti hi Lhagao
Theng thahatna a kona seijuiho Paochom Tho Thua Paul thuhil
paochom cheh athouva mun- Solchah/Mitheng Paul in Corinth
tin/gamtina kona hung kikhom mite henga alekha thot masa a
Phengmai
4
KBCThuso Lhaphul/May 2015
chun, paochom tho thua athuhilna akimun ahi (1 Cor. 14:1-40). 1
Corinth bung 12 ivetle, Paul in
lhagao thilpeh jat chom chom
thu asei akimun ahi. Hicheho
lah a hin Paul in 1 Corinth bung
14 sunga hin lhagao thilpeh jat
chom chom ho lah a paochom
tho (Speaking in tongues/Foreign Language) le gao/lhagao
thu seidoh (Prophecy) chung
chang thu aseiyin, hiche teni lah
a hin aman (Paul in) paochom
tho sangin lhagao thuseidoh
joh pha asan ahi. Ipijeh inem?
Paochom tho chun athusei chu
mi jah a aseidoh hilouva Pathen
jaha aseidoh bou ahin, hichu
ama le Pathen kah a bou ahin,
ama chang (aseidohpa) a dinga
bou phachom ahin, midang
dinga phachom lou ahi. Chule
aledoh beiya paochom tho chu
panna bei (phachom lou) ahin,
hiche chun mi akhantousah
lou ahi. Lhagao thuseidoh vang
chun mi jah a aseidoh ahin, miho
khantou sahna, tilkhou nale
lungmon na thu asei ahin, hiche
chu miho ((ajaho) dinga phatcomna ahi.
Ipijeh a Paul in Paochom tho
sanga Lhagao Thuseidoh Joh
Pha Anasah joh Hintem?
Masanglai (Paul khanglai) ya
chu, paochom tho kitihi hatah/
nasatah a anachepiu khat ahi.
Hiche lhagao thilpeh changho
Phengmai
5
Sermon/Article
chu ochat umtah anahijiu ahi.
Hijeh chun hitobang lhagao
thilpeh changkha ho chun ana
kiletsahpi lheh jiuvin ahi. Hiche
jeh a chu, Corinth mite jong
chun paochom tho teiding hatah a anagot u ahi. Amaho lah a
mi khat deh deh chun hitobang
thil boltheina achan chu kiletsahna le hoithona tah a ananei
khah ahi. Hiche chu Pathen loupi phondoh nale miho lhagaova
khantousah nading hitalouvin,
amaho kichang vahchoina ding
joh anahikha tan, thil dihloutah anahikha tan ahi. Lhagao
thu seidoh vang chu Pathen
Lhagaotheng thahatna a kon a
miho kikhol theina ding le tilkhouna a thu kiseidoh ahin, hiche
chu miho dinga phatchomna
ding le khantou sahna dinga thu
seidohna ahi. Hijeh a chu paul in
paochom tho sanga lhagao thu
seidoh joh chu pha anasah joh
ahi. Hichehi adih mong ahi. Hitobanghin tulai mi konkhat in paochom tho kiti hi lhagao thilpeh
chan na ahi, tia masanglai Pentecost nikho a banga paochom
thotei ding atiuva paochom tho
kisa a, apao thou la ipi kiseina
ahi kihelou, mihon la helou,
amahonla helou kiti hi aphat
chomna beihel ahin, thil dihlou
tah ahi. Masanga Pentecost nia
seijui hon paochom anathou
chu Lhagao Theng thahatna a
kon a anathou ahin, ajahon ama
Sermon/Article
ama penna gam pao cheh a akihet-u ahin, hiche chu akihe pao
ahin, ajaho dinga phatchomna
(Pathen loupi kiphondohna) ahi.
Tulaiya phatchomna beihel a aledohna jejong
umtheilou hetlou pao kithoho
hi lhagao thilpeh
ahipon, bolthu
ahi. Hitobang bol
kiti hi thil dihlou
tah, Pathen dinga thet umtah
ahin, thil dihlou
le Pathen dinga
thet um bol chu chonse ahi.
Masanglai Pentecost nia thil soh
umchan chu phatah a ivet (ikhol) le, seijui hon anathou pao
chu Pathen loupi phondohna,
Christa a Pathen mi huhhingna/
Christa Kipana Thupha phondohna ahin, hiche chu thil phachom tah ahi. Hichepet a mi
phabepin paochom chom a
thuseidoh seijuiho chu, “lengpi
twithah kham ahiuve,” tia taitomna thu aseiyu chun, Peter in
amaho (seijui ho) chu lengpitwi
kham hilouva, themgao kam a
Pathen in anaphondoh sah (Joel
KBCThuso Lhaphul/May 2015
2:28-32) thu guilhun na ahi, tia
huhhingna thupha anaseipeh
chun, mi tamtah in atahsanun,
batize achangun, hiche ni lele
chun amaho chu mi sangthum
jenin abetauvin ahi. Hichea kon
chun atahsan ani anin akibe jingin, Lhagao Theng thahatna a
kon a seijuiho thibol/natohna a
konin atahsan
ani anin akibe
jingin, atahsan
ho kiloikhomna
houbung
ahung machal
in, tuni geiyin
amachal jingin
ahi.
Hichehi
ahi, Pentecost
nia thil kidang
soh (paochom tho) phatchomna
chu. Hichea kona tulaiya christian ten igel diule ikisah boipi
diu chu, Pentecost nia seijuihon
paochom anatho banguva paochom tho teiding gotding hilouvin, Christa Kipana Thupha
(Huhhingna Thupha) hettohsah
nading joh a ikisahboi johdiu
ahi. Paochom tho sanga Huhhingna Thupha hettohsah joh
phachomjo ahi. Hijeh a chu, paochom tho le tholou thua kisahboi sanga Christa mi huhhingna
Kipana Thupha chalsahna dinga
kisahboi joh ding ahi.
Phengmai
6
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Sermon/Article
MUCHIPHA TU-IN
By. Rev Lamkeng Lhouvum
Pastor KBC No.7
Pate Nikho Thupi: Muchi Pha tu-in
“
Tui chunga khun na chang lhah sep lha le
chun nikho tam tah jou jong leh nag a mudoh
kit ding ahi Eccl. 11:1
”
Thumakai: America gama hin Juda (Jewish) nam mite hi 2% aumun ahi.Ahin America haosat na hi 80% ama ho achangun ahi.Ipi
jeh hintem?, ti hi Pastor khat in America a um Judaten, Christian
hihen hilou hijong leh Sabbath kipat ding nilhah seh leh kacha teo
phat thei kaboh jiuvin ahi.Kachapa teo chu “Sonle pah hoitah tah
neijun lang Pathen in chihna leh them na nahinpeohen,sumlepai
lamdoh jou mite nahin hisah uhen” tin hiti chun phat thei kaboh
chih cheh jiuvin ahi.Chuteng leh kachanute chu “Kachanuteo phat
theiboh chang taohen,Pathen in ji hoi pasal pha hinpe hen” tin
phat thei kaboh jiuvin ahi ati. Ajeh chu Bible in “Thina le hina hi lei
leh them louvin apon,koi hijong leh adih louva thuseiya lei leh an
aga akilo tei ding ahi” (Pro.28:21).Hiche Bible chang’a kon’a atahsan
khat nu chu nakam sung’a thupot chun chate phat thei boh le
chun guilhung ding ahi.
pe thei ya ka um hi kei avang
Amaho hi sum lepai peh na phajo kahi atiu ahi.Midang te
lama jong ahat pen pen hi Ju- kahu thei na dingun nei haosah
date ma ahi akiti. Ajeh chu un, midang te chung’a vai kaSynagogue a kihilna thupi khat hom thei na diuvin chihna nei
chu “Na chan nom leh pe in”ati. peovin ,midang ho sum lepaiya
Amahon “kahin peh thei hi kapanhu jouna dingun neihaonang vang phatna ahipon kei sah un atiuva phat theina aboh
vang pha kahi” atiuve.Nang hin uva athum jiu ahi.
Phengmai
7
Sermon/Article
1.Thil khat tu in (Plant something) Ima cha tu lou chun aga
alo thei lou ahi.
Na at ding Tu in ipi ham khat tu
in. Chang at nom ten chang
atu in,Mai lou nom ten Mai tu
in ahi.Bible in chang aki tu a
athi leh tampi ake doh sah in
ahi.Hijeh chun ikhutna hi tulut
ding ahi.Sumlepai a hao nom
nahi leh sum tu in, Chih na leh
thepna a jong na lolhin nom leh
hichu tu in,hichu lekha tampi
simin tina ahi. Pathen thu a hat
ing nati leh Hou in kai pontho
mite thahat na jong jah’a eima
thahat na jong miten ajah diu
thilkhoh ahi. Ipi ham khat tu in
ipi itu ding ham ?Tu tei tei ding
ngaichat ahi.
2.Leiset hoi chung’a tu in:
Muchi chu kitu cheh jong leh
song chung’a kitu chu keh lou
ding ahi.Lei hoi lhen ding ahi.
Leiset hi ahoisa aumin abang
khat chu alei hoi lou ahivang’a
Bong eh ho sunna leihoi soh
sah thei ding aumin ahi. Ama
penpenpi leiset hoilou chu lah
doh’a ahoi hoi ikoi teng hiche
mun chu leisethoi soh ji ahi. Leisetna hi Pathen in ipi ham khat
tohdoh sah nom(Mission) khat
cheh eipeh u ahi. Pathen in ei
dei napa chu ikilhen khah a ahi
leh leiset hoi ihi diu ahi. Ihinkho
hi lei hoi leh lei hoi lou a umcheh
ihiuvin ahi. Leiset hoi nahi lou
KBCThuso Lhaphul/May 2015
leh ahoilou nahi jeng ding ahi.
Mipa khat in Mou ding athum na
a Pathen lhagaovin ahinkhoa tui
ana sundim pehsa lungchang
nei neipen atin ahi.
Mihem lungthim song tobang
Pathen lhagaovin asuh nem ahi.
Pathen in asuh nem lungthim
sunga chun muchi akitu lut
theijin leiset hoi aso theijin
ahi. Nalung thim lei hoilou nahi
leh mi abang khat in kei leh kei
jong kivesui joulou ati ho nahi
ding ahi.Hinlah Pathen lhagao
kivenbitsah hi thupi ahi. Lou
chu kalbot/ laibot -un lang hile
chun hichu leiset hoipen hung
soh ding ahi.Leiset kikalbot te
chu Pathen in atui achap nou
jeh’a leiset hoipen hung soh
ding ahi. Muchi chu leiset hoiya
tu in .Thing tampi kihalvam na
munna me( An che louhing) ho
leh muchi ho, Malcha ho akitun
ahi.Pathen in aga tampi asodoh
na din lei hoi adeije. Pakai kei
insung leiset hoi nei so vin ti ho
aso ding ahi.
3.Tamtah tu in:vs 2.
Paul in alhom tu chun alhom at
dohe.(IICor.9:6.)Tampi at nom
a chang khat bou tu chu hithei
lou ahi. Tampi na at nom leh
tampi tun.Tampi tu in ati nom na
ahi.,” Vs 1 Nachanglhah chu tuichunga seplhan nikho tamtah
jou leh namu doh kit ding ahi”Ipi
asei nom ham? Nasum napai ho
Phengmai
8
KBCThuso Lhaphul/May 2015
pe le chun hung kile kit ding
ahi. America Pasal khat in Farm
Hectares sang 21 (Twenty one
Thousand Hectares) aneijin ahi.
Lou khoina Machine aha chu
(Akangkui) 31 aumin ahi.Ei ho
lang natoh chu Loichal khat vei
ache leh khatvei bou kikai ahi.
Muchi pen chu van leng neo
(Eropalane) ho a athen ahi.Hijeh chun tampi a at in ahi. Bong
jong 700 aneijin,bong 10 apen
teng leh hopsom apejin hiche
bong pen chu “Holy Cow” asah
in chuleh abil kol’a melchih na
khat akoijin ahi.Hiche tobang
nei ding lung chang neiten anei
ding ahi. Ajeh chu agam jong
ima jouse neipa chu Pathen ahi.
Tunia hi itup mu leh company
jong inei doh thei diu ahi. I lung
thimu hi Pathen in ahin vetjing
ahin,monpi dinga Pathen in ei
mu leh company lentah jong
eipeh thei ding ahi.Hijeh chun
lung neosah pouhite. Pathen
toh kilhon khom mi chu neo
ngai lou ahi. Aga doh ding pen
nahet loujeh in muchi tampi tu
in.
4. Na at nop pen bangtah in
tun:
Nangman itobang muchi ga
chu loding nagot em hichu tu
in. Aphalou natu leh apha lou
na at ding, Ju dona natu leh na
insung boina mun hiding ahi.
Chate an neh ding bang neibPhengmai
9
Sermon/Article
ehseh lou mipa ju don don jeng
jong aumin ahi.Natu tu chu na
at ding ahi..Thilpha nabolleh
apha nakimu ding,na at ding
ahi.Nathilphabol chu min na
mu peh lou maithei ahi,Hinlah
Pathen in amusoh keijin ahen
ahi. Martin luther king chun akikap lih ding konin high School
khatna thusei din akouvun, student graduate ding ho kom’a
“Khenkhat Mihil (Teacher) a nahung pan diu,khen khat professor nahung hidiu,kaseinom chu
Pathen in lampi theh (Sweeper)
ding’a In sutheng ding’a nahin
lhen leh Sweep like Michel-Angelo painting abol bangin theh
in, William Shakespeare love
Story ajih bangin theh in ,Bed
Obed/Georg Frederic Handel
Music ajih bangin bollin, (ama
hi Halleluiah Chorus lasempa
ahi). In theh ding nahi leh theng
thahin theh in Van chunga
miten van’a kon’a ahin vet tenguleh theng asah behseh uva
avetnom jeh uva aloiho akouuva avetsah uva hilai mun khu
atheng pen pen ahi, atheng pen
penna cheng ahiuve ati thei nadinguvin theh un” atin ahi. Hitobang chu Christian te muchi tu
umdoltah chu ahi.Pathen min’a
na natoh adih’a napeh adih a
ahileh hamphatna napeh ding
ahi.Monpi thei nahileh phat thei
na napeh ding ahi.Ji hoi nadei
Sermon/Article
leh pasal, golhang hoi himasan.
Golhang hoi nadei leh nungah
hoi himasan. Natup pen na at
nompen ven lang muchi n tu
in.Achi natu bang bang ki at ahi.
Ajamthei agui um natu leh hitobang chu Pathen in napeh ding
ahi.
5.Pathen in muchi kitu lut na
chung’a lam dang tah’a abol
ahi:
Pathen
in
Muchi
chu
akesah,akhansah thei ahi. Ei hon
tui ichap theijun ikhansah thei
pouve. Ankam ham khang loi
hen tin lang bot sao go le chun
tan ding ahitai.Tunia Muchi itu
hi ajung a umpou leh akhan
sah thei Pathen ahi. Nasum napai nato pen leh vaicha genthei
nakithopina ho akhan sah ding
Pathen ahi. Nangin natu theijin
nakhan sah theipoi. Muchi itu
naova thil kidang abol thei ahi.
Pakaijin thil kidang asosah teng
leh ingai to nasanga len jo phat
thei eiboh ji ahi. Pu Gaikhangam
Deputy CM Manipur athuseina
a kahin khoa 70 time tha dingin
Ambushed eikibollin Pathen in
kidang tahin ei huh dohe. Kahung golhang tillin Houbung
chowkidar kahin Pathen in tun
hichan in ei kaisangtai atin ahi.
6.A at phat jong het ding ahi.
Muchi natu chu apilhing tan,
aga tan ahin a at phat kahet
KBCThuso Lhaphul/May 2015
lou leh phachom lou ahi. Jucha
te le chunga leng vacha ten
aneh mang diu ahilouleh mon
mang thei ding ahi. Hin lah a at
phat hete hon aphat ahe ma ma
jengun ahi.Lou neipan jingkah
sun nilhah chan in alouva kon
ding mi asollin ahi.(Mt 20:1-ff )
Ipi ding’a asol ham? anatoh ding
atam jeha asol ahi. Pu Nengjatun
ccpur Lamka Taona Kaman teng
Pakai vahchoila sah nagam na
toh ding kati leh lasah la kathempon chuleh thusei thei jong
kahi lou jeh in Pakai sum neipen
katin ahi.Nei haosah in nagam’a
din na katoh nome anati.
Pathen in ataona asan peh in
phat thei aboh in athi kon lamin
Missionary 32/35 lam avah
in ahi. Hiti chun Korea konin
Pu Nengjatun in ve dingin mi
ahungun ahi. Missionary avah
pen chu India gam’a Missionary
Agency chom chom ho toh kitho
ahijehnin ama thusim hi Magazine ho a ahung soh in, hijeh a
chu Korea lama kona ama chena
in ve dingin hung ahiuve .Aman
Truck 6 aneijin a Truck jong Jesu
toh kanei khom ahi ati. Jesu leh
keija ahi ati. Nikhat agari accident atoh in,“Pakai nagari leh
kei Gari accident in,athing ho
leh gari lah ding umtalou, Athing ho kajoh in Missionary te
kivah na tong kahin nangman
Phengmai
10
KBCThuso Lhaphul/May 2015
hinvetan,keivah ahipon nang
vah ahin avah na ding hin ngaiton katin” ahi.Hiti chun aman
asei na a chun Pakai kadam
sungin kathi masangin mi 100
beh neivah sah in atin ahi.
Thuchai na: Tunin sopite chang
Sermon/Article
at phat leh akeo hilouvin lei hoi
a muchi chu the in lang Tu le
chun Pakaijin aga tampi ei hin
at sah ding ahi. Aman achang at
dingin nang le kei ei kouvun ahi.
Pathen in asim jouse phat thei
boh tahen.
SIMDINGA PHA LEKHABU
Simding le hetdinga phatah tah, Pathen thuseina
ajong manchah le kithopi phatah a pangthei lekhabu Gospel Hangsan ho Thusim, Nikho Kinit ho, Baptist te Tahsan Kihilna, KBC Thuchin Bu, kiti lekhabu ho
le adang dang, chule hilchet lekhabu ho aume. KBC
Book Room a aumpet hin, abei kah in hung kichoh
loiyin. Lekhabu hoa hi hetna le chihna gou kikhol ahi;
lekhabu choh a sim hi kimang loubeh ahin, lekhabu
choh jeh a kisihna ding umlou ahi; hijeh chun lekhabu chohna dinga sumsel louvin chunga kisei lekhabu
ho hi hung kichoh in lang sim le chun naphatchom
tei tei ding ahi.
Pastor Haoneo
Litt. Secy., KBC
HOUBUNG LA LE LADEILHEN LABU
KICHOHTHEI AHITAI
Houbung miho jousen ihol jingu le ingaichat jingu Houbung la
le Ladeilhen kiti labu chu adei jouse le achonom jousen bu khat a
MRP (Maximum Retail Price) Rate Rs. 150/- (Rupees one hundred
fifty only) a KBC Office maiya KBC Book Room a kona a nakichoh
theiyu ahitai. Koi tobang johson dinga tamtah (apun a) lanom
aumle hiche sanga hi lhomjep heuva (bat umlouva) achohding jat
man lhingset a apeh masat a, KBC Office (Literature Department) a
kona akichoh thei ahi. Nagan loule nalap louding (nakichoh man
louding) ahi, hung kichoh loiyin.
Phengmai
11
Sermon/Article
KBCThuso Lhaphul/May 2015
CHA PA VAHMANGPA
THULEM HI
IPI KISEINA HAM ?
LUKE 15:11-24
Chapa vahmangpa thulem hi Luke lekhabu bung 15 chang 11 – 32
sunga hin akimun ahi. Thulem sunga mi chungchang kisei pipen
chu ahileh, thusim kichai lam geijin abang hijing jeng Pathen lim/
mel pu, ngaidamna nei mipa chu ahi. Thusim kiseina ahin, Jesu
Christa amangthah dingho henga ngailutna le khotona aneipa hi a
Pathen hina aphongdoh in ahi. Chapa neojo pahi mihem amangthai
dingho avetsah ahi (chu nikho’a kaidong ho le chonse ho Luke
15:1), chuleh chapa lenjo pa’in avetsah hi koitobang ama kichang
themchan ho aseina ahi (chu nikho’a Pharisee hole, danthu themho
Luke 15:2). Luke 15 sunga kisei masa thulem kilhon teni banga hi,
chonset kisihna akona kikhelna hi, hilai munna thupi hibehset dingin
akimupoi, ahin tahsan mikhat Pathen toh kiloikhom dinga kithah koi
napa ahijo bouvin ahi. Thulem kisei masa teni ahin, amangho holdoh
dingin in-neipa apot in ahi (Luke 15: 1 -10), ahinlah, hiche thusim
ahin, Mipa hin kinem tah’in achapa hung nung kileding hi angah
jon ahi. Luke 15 sunga thulem thum kisei na ahin, jakhat lah’a khat
(Luke 15:1 - 7), som lah’a khat (Luke 15: 8 - 10), khat lah’a khat (Luke
15: 11 -32) hiti hin kiloikhomna
ahilouleh, kiloimatna lampanga
machalna kimu hin mihem khat
adingin Pathen mingailutna
hi ipi ham tipa hi amusah in
chuleh, Ami vetkol nahi mihem
jouse chungah aum e ti hi ahi.
Thusim a kimu chu ahileh, mipa
khat in achapa chonset najouse
ngailut nale khotona mangchan
aset naho aselkhum in ahi, hiche
thilsoh umchan hi ivetleh hiche
mipa phat naho jal’a hi achapan
kisih lungheina anei ahi (Rome
2:4).
Chang 12 na’a hi, hiche thulem
ipi kiseina ahi, ihin lhap (unfold)
pan dingu ahi, hia chun chapa
Phengmai
12
KBCThuso Lhaphul/May 2015
neojo pan, apa ja’ah agou chan
ding akithum thu akimun,
hiche achan ding athum hi, a
upa chan jat keh khat hidingin
ginchat ahi, ahilouleh hopthum’a
hopkhat hi chapa neojo pa,
hopthum’a hopni hi chapa lenjo
pa’a hiding ahi (Deuteronomy
21:17). Seijou keija seidingin,
ama deija athilthum chung
chang ahin mona chu ana umhih
jongleh, boldinga vang thilpha
chu hibehset hilouva ahi, ipi
jeh ham itileh, apa chu thidinga
adeibol tobang ahi. Apan jong
achapa phohsal louvin, thohat
tah’in athilthum asanpeh in ahi.
Hiche limso hi ivetleh, Pathen
in mihemte/chonseho ama
deilama cheding hi akhahpoi
(Deuteronomy 30:19). Eihon jong
ngol thang hoitah’a chamlhat
ding tihi inei cheh uve, hichu
chonseho achonset nauva akibul
phu nau chu ahi (Genesis 3:6;
Romans 1:28). Chonset dinmun’a
um kitihi Pathen akon kigamlat
chuleh kilhadohna ahi (Romans
1:21). Chonset dinmun’a um
kitihi jonghin, angaija kikhel
louhel’a deikip lel tah’a umjing hi
ahi. Luke 12:15 in aseina achun,
Chuin ajah uvah, “Ching theiyun
lang neipap kiloset jousea
konnin kikang seuvin; ijeh inem
itile hao lheh jongle mi anei chu
Phengmai
13
Sermon/Article
ahinna ahipoi,”ati.
Chang 13 in asei na’ah chun,
hiche chapa aneojo pahi, apa
inmun akonna mun gamla thim
gamdang khat achen ahi. Thusim
bul lam’ah, apa koma athilthum
umchan akona photchet thei
chu ahileh, chapa neojo pahi
lungtup neija kona a’insung
dalha’a potdoh ding kigo ahi,
chuleh, tahsa thudol’a apa toh
akikhen kang nahi ivetleh, apan
thilpha angaito piho hi aman
seingailou na’in amangin ahi
(Proverbs 27:19; Matthew 6:21;
12:34). Hiti’a aumjing laitah’chun,
aman apa neile gou chu ama
chang kigelna le nopman ding,
lungtup suhbulhitna ding
agotna pachun aneijouse chu
apei chaitan ahi. Hiche phat
laitah’in, boldinga agelcheng
chu athon tan, chule sumle pai
manding neilouva aum pahin,
thilsoh gimnei tah achunga chu
bangin, kel’in ahin lon khum kit’in
ahi (Genesis 41:33 - 36).Hilai tah
hin, amapa hi Gentile ho koma
soh natong dingin akipedoh
in chuleh, akhoh na lot’lot in
Judah hon athetpen/akidah pen
vohcha vah’in apang kit’in ahi
(Levitucus 11:7; Deuteronomy
14:8; Isaiah 65:4; 66:17). Theng
tah’a seidingin hiche pettah ahin,
deilou umpen natoh boldinga
Sermon/Article
alut tailou, bolding dang mong
mong amadinga umlou’vah
ahi. Chuleh, lhaset umtah khat
chu ahileh, boldinga deilhen
aneina pahin, bollou dinga agot
natoh na’ah chun apuilut tan ahi
chuleh, hiche athilbol anatoh
hohi apa insunga ana umlaija
boldinga anagotlou khat chu ahi.
Chomlam tah’a seidin, vohcha
an aduchat dan hohi ivetleh
nikho tha lhomcha bou alo hidin
jong tahsan aum’in ahi. Ahinkho
hitibehsetna genthei jinte ati
laitah’in, achunga khotona
neiding mihem koimacha
aumpon ahi. Bailam tah’a hetthei
ding khat chu ahileh, anei agou
abeihel phatchun, aloi agol
hojong abeihel tan ahi. Thu kisun
chun kichentah’in aseijin ahi,
“koimanlah ima apepon ahi” (16).
Hiche gancha thenglou jonghi,
hiche pettah ahin amasang
phachomjo dingdan ahi. Hilai
munna thilsoh umchan hi,
chonset na’ah mangthai dingho
ahilouleh, Christian koitobang
Pathen douna’a natonga chonset
soh’a umho avetsah ahi (2 Peter
2:19 - 21). Mihem khat chun
Pathen lunglam bolding agot
louteng, chonset na’in ahinkho
chunga ichan geija thanei nale
natohna aneijem ti avetsah in
KBCThuso Lhaphul/May 2015
ahi (Hebrews 12:1; Acts 8:23).
“Chonset kitihin akitepna sanga
tamjo mi apen ahi, nachena nom
sanga gamla joa napui ding ahi,
chuleh masanga sanga khoseh
cheh’a nabol’a nadalhah ding
ahi”. Chonset’in chamlhatna
penge tin akitem’e, hinlah
sohchanna joh ahibouve.
Chapa neojo pahin aumchan
chuleh athilto hohi kigelnan
ahin neitan, chuleh apa inna
soh natongho jengin bon ama
sanga nehpha cha-pha amu
uchu ahin geldoh tan ahi. Hilai
munna genthei tah’a ahinkho
man pahin apa phatna ho chu
athah beh in ahin musah in
chuleh, kinepna ahinpe’in ahi
(Psalm 147:11; Isaiah 40:30 – 31;
Romans 8: 24 – 25; I Timothy
4: 10). Chonset kisihna dihtah
lungput neiho hin, hilai chapa
vahmangpa banga hi, chonset
jeh’a chagat dinmun’a umkha
jiu ahi tihi akholdoh jiuvin ahi.
Pathen tilou, kinepna dang
aumpoi ti ageldoh jiuvin ahi
(Ephesians 2:12; 2 Timothy 2:25 26). Hiche hin avetsah hi, chonset
kisihna dihtah neiho hin ama
chang kigeldoh naleh Adam
chonset jeh’a anamang (Genesis
3:8), Pathen toh kiloikhom ding
tia ngaichatna neipum’a hung
Phengmai
14
KBCThuso Lhaphul/May 2015
kilena chu ahi. Chapa vahmang
pahin, alungthim’a apa ang’ah
tohding lunggel jong aneijin ahi.
Hitia gahvet lhah dingin, chapa
vahmang pahi kisihna dihtah
neilou dan jong gahgel jeng
thei khat chu ahi, gilkel thohlel
jeh’a kisihna nei hilouvin, thusim
chu ichebe/isimbe a ahileh thu
thah, thil thah tampi akimuben
ahi. Hiche mipa hin apa ang’ah,
achapa hina’ah hilouvin, soh hina
joh’a natoh agathum tan ahi.
Hilai mun’a hi eihon lunggel na
chu ineitheiju ve, hinlah chapa
vahmang pahin apa ang’ah soh
natoh agathum seh hilouvin,
apa nei le gou asuhmang ho
jong chu dipding lunggel jong
aneimai thei ahi (Luke 19:8;
Levitucus 6:4 - 5). Apa ang’ah
gachea ngaidam thum jengseh
chu hilouvin, kineosahna le
kisihna dihtah jong mutheijin
aum in, hijong chu, athusei na’a
kichaisah louvin, aphat dungjuija
natohding lunggel aneina pachu
ahi (Acts 26: 20). Hiche mipa hin,
apa ang’ah phatthei thumding
thaneina cha jong kaneipoi
tihi akihet in, chonset kisihna
akona, ahinkho lhumkeija apa na
tohding tilou thilpeh ding jong
imacha aneipoi. Hitiho jouse
pumin, apa kengbulla khotona le
Phengmai
15
Sermon/Article
ngaidam muding kinem pumin
kigot aneijin ahi. Hichehi ahi
hinkho kikhelna dihtah chu;
Pathen le Jesu Christa tahsan
vanga chonset phondohna,
chonset soh hina lhakanga
chuleh, chonphat soh hina dinga
tahsa hinna pumpi katdohna (1
John 1:9; Romans 6:6 – 18; 12: 1).
Jesu Christa in aseina’a, apa
chun achapa angah jingin, amel
muding kinem’in lampi dung
ve’a dah lele maithei ahi. Chapa
vahmangpa mun gamla thim
ahung geijin apan koi ahi galla
pat amun ahi. Achapa chunga
apan alainat pina hohi ivetleh
achapa dinmun chu lhaset
umtah dinmun’a ana umkha
hiding ahi. Hilai khang’a ding
achun, mipa khat lhaile ding
kitihi chonna in anaphalpoi,
hinlah apa chu amalam todingin
ahung lhaijin ahi (v.20). Ipi dinga
chu, hiche chapa phaloupa jeh’a
hi apan mipi kiloikhomna chu
apalkeh khah ahidem? Donbutna
chu bailam tah’a hetthei jeng
ahi, hichu ipi ham itileh, apan
achapa chu angailun chuleh,
amingailutna pahi achapa
amusah nom’in, chubanna
pa le cha kikah’a kiloikhomna
pachu athah semnom in ahi.
Apan achapa aphah phah chun,
Sermon/Article
a angkoi tilouvin, ngailutna
neipum’in abeng chop in ahi
(1 Peter 5:14). Achapa hung
kinungle chu akipahpi val’in
ahileh, achapa ngaidam
thumding jong chu aseichai
sah manpon ahi. Thudoh le
houlim jong aneipon; hitah sang
chun, aman achapa chu dindan
ima neilouvin a-angsunga
umdingin akipuilut jotan ahi.
Hilai munna mipa khat achapa
vahmang khat lamto dinga
hunga abengchop chubanna
kipapi najalla ganthisan kiso
hi, Pathen’in michonse kisihna
le lungheina neipum’a a-ang
hinbel ho akipapi ji tobang ahi
tihi amusah in ahi. Pathen’in
nasatah’in ingailu uvin, kisihna
akonna khotona muthei
nadingin thohat tah’in ei-ngah
jingun ahi, ajeh chu, aman
koimacha hiche meikong sunga
amangthai dingle athidingin
adeipoi (Ephesians 2: 1 – 10; 2
Peter 3:9; 1 Corinthians 3:15).
Chapa vahmangpa chu soh
hiding hijongleh lunglhaisel’in
akinung le tan, ahin kidang
tah‘in apan ama chu acha
dinmun achun anale koikit tan
ahi. Amachu chagat dinmun
akonna dinmun lhingset achun
aumtan ahi. Pathen mingailut
KBCThuso Lhaphul/May 2015
na’in chonset kisihna neiho
hitin abol jinge ti avetsah’e
(Psalm 40:2; 103:4). Ngaidamna
jengseh hilouvin, acha hina
thei mun jong eipeuvin ahi
(Romans 8: 16 - 17; Ephesians
1: 18 - 19). Chapa vahmangpa
pachun asoh ho koma von
hoipen hinlauvin ati, seijou
keija seidin, ama von tobang
(ja nale hina kibang avetsah
e, chuleh chapa vahmangpa
chu apa insunga lahlut ahitai
ti aphotchetna ahi), achapa
dingin khutjem (thuneina le
cha hina) chuleh akeng adinga
kengchot (soh hina dinmun
a aumpoi ti photchetna, ajeh
chu sohho chun kengchot, von
mantam ahilouleh, khutjem
a n e i p o u v e v. 2 2 ) . H i t i h o
jouse hin, Jesu Christa vanga
huhhingna/sochatna ineiteng
le ineithei jiuve; Ami huhhingna
ponsil (Isaiah 61:10), Lhagaova
lamcha chate hina (Ephesus
1:5), Chamna kipana Thupha
kengchot kise’a, lampi theng jot
dinga kigotna (Ephesus 6:15).
Bongnou kivahthao khat chu
akithat in, mipin akipapi uve
(thisan kiso hi het angaijin =
chonset kithoidamna, Hebrews
9:22). Bongnou thao hohi hiche
phatlaija chun, nikho thupi tah’a
Phengmai
16
KBCThuso Lhaphul/May 2015
aman jiu Chonset kithoidamna
nikho dinga chu kikhen ji’ah
ahi (Leviticus 23:26-32). Hiche
a kipana kikhop khom nahi,
kipana kindang hotoh tekah thei
ahipoi, kin kikhaat (rare) chuleh,
kipana’a kimang kin lhingset chu
anahi’e. Danthu peh dungjuija
hiche chapa vahmangpa hi
gotna pehding hileh, hiche
nikho’a hi thina kin umding joh
anahi’e. “Ichonset nau toh kithuh
a jong eibolu ahipon, ithemmo
nau dungjuija eibolu jong ahipoi.
Ajeh chu leiset’a kona van asan
banga ama gingte dia Pakai
lungset jong nasatah ahiye.
Niso le nilhum kigamlat bangin
ama gingte chu Pakaiyin alainat
pie” (Psalm 103:10-13). Themmo
channa khel’a, athisa hing kit,
amangsa kimu kit kipana chu
ahi (Romans 8:1; John 5:24). Hilai
“Thina” chule “hinna”, chuleh
“amang” chule “mudoh” akilhon
dan hi veu hite – mikhat Jesu
Christa a hinna anei masang
le aneijou dinmun umdan
(Ephesians 2:1-5). Hiche’hin
avetsah hi, vangam’a chonset
kisihna neiho chunga Pathen
natoh dan (Luke15;7,10).
Thuchaina: H i c h e t h u s i m
ahilouleh thulem chomcha
akonna muthei chu ipi ham?
Sopite deitah teho ihinkho
Phengmai
17
Sermon/Article
uhi avellin kithah khol uhite,
penthahna inei jou uva pat ijat
vei, Pathen angsunga konna iva
mang khah tah uvem? Pathen
akon ivamang nauva hi ijat vei
kisihna dihtah chu ineiju vem?
Pathen in eingailu uve, ahin
mihem tehin Pathen mingailut
n a h i a - a n g s u n g a k o n’i n
vadohna chabi (key) in imang
khaji tauvin ahi. Hilai munna
chapa vahmang pa banga hi
hinkho mang tampi ium nalai
maitheiju ahi, alangk hat ’a
seidingin Ngaidamna ititeng,
hilai Mipa phajoulou tampi
ium kit maitheiju ahi. Ahin
hitobang hinkho iman nauva
konna Pathen in nangle kei
eikou kou jing uve tihi geldoh
jing angaije, chule hitobang
kouna awgin ngaicha isopi,
iheng le ikom ho hetdohsah
jing dingin Pathen in nangle
keijong einganse uve tijong
hi geldoh jing angaije. Chule,
ngaidam kitihin, ichan geija
na atoh’a, ichan geija mi ahepi
ham tijong hi thulem in aseidoh
in ahi. Christian kitihin, Pathen
mingaidamna toh akicheng
khom’e tijong hi het angaije.
Christian khat hija mingaidam
theilou kitihi Pathen akonna
ngaidam kachang joupoi ti
amusah ahi, alangkhat na kisihna
Sermon/Article
nei behseh lou jong tampi ium
maitheiju ahi. Chunga thulem
chomcha akonna, Mipa hinkho
le chapa vahmangpa hinkho’a hi
tulai christiante jong ikihil diuvin
ikitem uve. Ngaidamna kitihi
kan le vom, san le nem, let le
neo va akikhen poi. Chule, nitin
hinkho iman nauva hin, chapa
vahmangpa bangin, tahsa lam’a
vamangna kinei hihjongleh,
natoh na’a, lunggel na’a, thusei
na’a, chonna na’a hi akivahmang
theijinge, hijehchun, hitobang
hinna tahsa limle mel pute ihi
jeh uvin, Pathen angah kingai
jing ute. Achainan, Christa’a sopi
deitah te, Pathen mingaidam
hi thum’u hiute, Mingaidam
KBCThuso Lhaphul/May 2015
joupa, jounu ihithei nadiu
ban’a chonset kisihna dihtah
pujing mite ihithei nadiuvin
pan hala’in la uhite, chutileh,
Pathen melhoina chu nangle
keichunga umding ahi. Chule,
Ngaidam kitihin phatbih aneipoi,
ngaidamna lungthim dihtah
pu’a chu phat tin’in akiging
jinge, chubanna ngaidamna
muthei nadinga chun kisihna
neipum’in holjing uhite tia ikitem
nom uve. Chapa vahmangpa
thulem simdoh hojouse Pathen
in phatthei naboh uhen, Amen.
By: Pastor Tingoulen Haokip
P.A. to General Secretary.
MEN DEPARTMENT KIPA THUPHON
KBC GambihNo.15 Moreh area a Paten KBC Men Dept. Assembly
kilolna Guitan lou Bible sim Program Date 5 April 8pm a kona 11
April 1 am sungin GSN(Gospel for Shalom Nation) munna mi 133
Houbung 13 a Pate pan nain Mike Horn 5 akitah dohin Pathen thu
akisim phongin lolhingtah in akichai jin ahi. Hiche Bible sim pat na
dingin Rev.ST.Onmang Haokip President Men Dept.KBC in Pathen
minnin hondoh na anei jin ahi.
Tuchunga Bible kisimna hin mitamtah in thanopna le halna aneije
ti akimudoh jehin ahin gong Men Work Committee KBC chunga
kipa thu sang tahin akiseije. Chule Houbung houbunga kona Bible
sima hung pang ho jouse chunga jong kip;a thu sang tah in kahin
sei ju ve. Pathennin Pate kiloi khomna phatthei boh jing tahen.
Pu Seipao Haokip
Chairman Men Dept.KBC No.15.
Phengmai
18
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Sermon/Article
PAKAI ANGA KIPAMAN SANNA
DINGIN LHAIJU HITE.
Philippi 3:12-16cf. Heb. 12:1.
Nu Lhingbem Haokip
Secretary, Women Dept.
Phat masan muntin’a Houbung mithengte jouse tuni Nute Nikho
imutheitah jeh un Hatchungnung Pathen thangvah in umjing tahen.
Nute hi Pathenin eingailutnao akidangin, Pathenin Ama bantah a
ngailutna neija eisem’u ahin, itobanga loupi hitam phattin nitinin
hoilaija um jongleu hen imopohnao iji, ichate, i-family a imopohnao
toh kikhen thei ihipouve. mopohna hou jouse toh kikhen louva lhaijing
ihiuve. Ipu Paulin Christian Hinkho hi golseh lhai kitetna toh atekah
in ahi. Paulin Jesu Christa a Penthahna aneijouvin, Christa dinga bolsetna le gentheina tamtah anathoh in ahi. Paulin Christan keima eimat
bangma chu keima jong hichu kamat theina dinga hadel’a kadel ahi
ati. Paulin nunglam thil achesa thil jouse kasumil in masang lam’a um
thil chu kadel in ahi. Pathen kom’a hatman sanna dinga abimun chu
hadel a del kahi ati. I-Christian hinkhou hi ivet tengleh ibol itoh jouse
chu Pakai anga kipaman sanna dinga lhai ihiove. Christian Nuteho lhai
kitetna a ilolhin theina dinga neidinga ngaiho point li gah veo hite.
1. Taona (Prayer)
henga mitlhi long pum’a itaChristian Minu te dinga hi taona
ona hou chu Pathenin moh in
hi haina hu toh tekah ahi. Mihem
akoipoi. Ps. 58:8. Imitlhi long
khat chu ahingle athi ahi hetkhenjouse hi Pathenin haicha sunga
na chu ihaina hu-u chu ahi. Hitoeikhumpeh’u ahi. I-mit lhi jouse
banga chu i-Bible a jong numeite
chu Pathenin amoh in akoipon,
taona kingai jing jeng aumin ahi.
apanna umsoh kei ahi. Hijeh chun
Hanna hi Pathen hengah lungna
iji ichate chunga imopohna jouse
changtah in ana taovin ahileh
pumin malamno jingin Pakai
Pathenin ataona ana san peh’e.
lenggam a ga sohdoh thei dingin
Esther Lengnu jong amite huhhhahsa jongleh hahlou bangin
inga aumna dingun kineosah tah
mitlhi longa taopumin lhaijingu
in an-ngol pumin anataovin ahileh
hite. Pakai kom ilhun tenguleh
anam mite ana huhhingtan ahi.
kipaman sanna dingin.
Tunin Nute ho iji, ichate, iheng
ikom a dinga mitlhi long pum’a
taona a ipan dingu ahi. Pathen
Phengmai
19
2. Anina a Pathen thua Kitulut uhitin bible sim jingu
Sermon/Article
KBCThuso Lhaphul/May 2015
hite. Ps.119:24 na a “Nathu hettohsah chengse hi kakipana ahin,
hicheng hin eithumop mop jiuve.
Ps.119:105 na a “Nathu hi kakeng
din thaomeijin apangin kalampia
khovah in apange” ati.
lhunsah in Pathen phattheina
ana kimue. Pakai anga kipaman
sanna dingin ijo chanun thilpha
bolna lam a hatah in lhaiju hite.
Angaicha umte hu a kithopi hi
Pathen kipana pen ahi.
Pathen thuhinghi isim jinguva
ahileh ilhagao hinkhou machal
jing ding; Pathen thu hi eiho
lamhil a pang jing ding ahi. Nute
ho boilheh jongleo hen aniseh
in taona le Bible simin satan galsat uhite. I lhagao hinkho ahat
jingtheina dingun hatah in lhaiju
hite.
4. Lhagao mangthai ho huhdohna dingin pang uhite. Matt.
29:19 na a “Nangho cheovin, namtin a mi jouse seijuijin gasemun”
ati.
3. Midang ho chunga Thilpha boluhite. Prov. 31:20, Pakai
ging jing numei chonpha nu hin
“Mivaichate hunan akhut alhang
jingin, angaicha a umte jong
akithopin ahuh jinge.
Minute hi Pathenin eimopohsah
nao hi i-insung mai maiju ahipoi.
I-insung khel a midangho chunga
jong eimopohsah’u ahi. Imopohna hou chu Meithai, Pagong,
Chaga genthei, mivaicha, nelou,
chalou, Tehse chatmo, adamlou,
Tibu kikimlou, alhasam ho jouse
chuleh jin le leng dotthem Pathen
lhacha ho khoto ding, Ijo chan’uva
midang ho chunga napha itoh
dingu ahi. Dorcas banga thilpha
bolna bulhingtah ihio angaije.
Abraham leh Sarah in jindot
them jeh in Pathen vantil a in ah
ana lhunge. Shunem numeinun
Pathen mipa Elisha ain ah ana
Tuni chan’a Jesu Christa mi huhhingna helou laiho kom’a Jesu
Christa mihuhhingna thu iseipeh
dingu ahi. Itahsa tah in Missionary
in ikondoh thei pouve, ahin taona
le thilpeh a missionary na itoh
dingu ahi. Hb.La.No.386 Lhagao
huhhing chu vangpha chunggam
inpi nom laija, aman simjou lou
lallukhuh isandiu atin ahi.
Phatpha le damlai nikho ineisun
in Lhagao mangthai holdohna
dingin thanom tah in panguhite.
Pathen lenggam machal theina
dingin hatah in lhai juhite.
Pakai ang ilhun teng galjo la
isah’uva Pathen kom’a nomtah
a ium diu ahitai. Hiche nikho hi
tahsan chate Jesu a hinna neiho
jouse dinga ngalel umtah le ikinepnao igoal thupipen’u ahitai.
Pathenin hiche thupi sim jouse
phat thei eiboh jing taohen.
Kakipah’e.
Phengmai
20
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Sermon/Article
“HOUBUNG UMDOL”
Pastor Jamkhohao Haokip
C/C Salem village, Sapormeina.
Thumakai:
Houbung kiti thucheng hilchetna umdan hi bailam tah ahipoi,
tekah nan; Numei chapang neocha khat hi khopi sunga amangin,
Police khat hin a inlam a alelhunna din akithopi go-e, chapangnu
chun ‘Hou’ in mu pou pou leng ka in muthei tange atie, Abailam
tah a seichet dingin Houbung hi amangsa ho holdohna mun ahi.
Lhagao hinna nei nailou hon hinna amu theina dia mun tin’a alah
thei ahi. Tukhangin Houbung kiti thucheng hi lam chom chomin
akimangtai. Abang kom le houkhom le loitum Houbung khat chule
abang kom le atahsan’a thu ngai Christian jouse seinan akimange.
“Houbung umdol” Akoudoh/Meaning: English a Church kiti hi
Houbung tina ahin, athucheng hi Greek paova KURIOKOS (Pakaiya um tina ahin), chule Greek pao chomjep a chu EKKLESIA
koudoh tina a kona kiladoh ahi. Hiche hi “Ecclesia” Houbung tina a
jong kimang ahitai, Houbung hi koudoh chate tina ahi hetna ahi.
Acts.5:11, 7:38; 8:1; Rome 16:1; I Cor.1:2.
Old Testament khang Houbung:
Genesis a kimu dan: Semtilbu sut dungjuijin, Pathenin asemsa
mihing hohi toh fellowship aneikhom nom jinge. Chuti chun nilhah
lang seh le Pathen Eden hon sungah chun mihing nu le pa toh ahingkhom/alhakhom jiuve. Hiche a kona ivet le Pathen hou hi abul
a ana umpan pai jeng dan in akilange. Houbung tia kiminsahna
le kiloikhomna, ana um louvangin, semtil bu sungah hin Pathen
amatah asemsa mihingte hengah akiphong doh jinge. Chuti chun
mihing ho chun, ama deilam abol uva, asempa Pathen ahi ahetna
dinguvin, lamchom chomin ana kiphonge, chutobang ma chun,
Houbung jong hin ama deilam aboldiu ahi. Houbung hi muthei
Pathen lim chu ahung hitai. Houbung jana neilou chu Pathen jalou
satan Pathen doumah mah bolpa toh kibahna aneiye. Houbung
jana neilouva Houbung kena ding ngaito hi, satan deibol ahiuvin,
vangam alut diu chu hahsa ahi. Ajeh chu satan le asottol ho vangam
alut ngai pouve.
Phengmai
21
Sermon/Article
Isaiah 2:1-3 sunga anoiya gaothu
kisei hi akichingtup’e “Amoz chapa Isaiah in Judah le Jerusalem
chungchang thu ana mu thudol
chu; Ninunung tengleh Houin
molsang chu molsang jouse sanga sangpen ding, Mol le lhang
jouse chunga kikhang sang ding,
Namtin vaipin ahin jot cheh diu
ahi, chule amiteuvin jong Pakai
lhangsang kijot touvutin, Israel
Houin jon unte. Aman eibolsah
nom’u eihil un tin, mipi lhen tum
a iki jot diu, ajeh chu Jerusalem’a
kona Pakai thuhil chengse kamua, Zion’a pansa amite thu
aseipehje ahi, ati diu ahi. Hiche
Themgao thusei hi Micah 4:1-4 a
akimukit’e. Jesun Luke 24:46-48
avel in asei son kit’e.
Joel Themgao in Houbung kitundoh ni chu Pathen thahat in atun/
avil ding ahi tin anaseimasa’e.
Joel 2:28-32, chuti chun Jerusalem a jong David, Solomon
te hon Pathen inn anaboipi
akimuthei e, konkhat Houbung
hung kipatna hi Penticost ni
bou ahisah jiuve. Themgao ho
lengho Pathen Houbuh, ahilou
le Pathen Houkhomna mun ana
khohsa cheh jinguve. Ponbuh
asah tengu jong le Houkhom
na mun ding ana semtha jiuve.
Hiche hohin avetsah aumcheh’e.
Jesun Houbung amandan:
Jesun Houbung kiti thucheng
hi nivei bou aman na akimui.
Hiche hin Jesun Houbung thu-
KBCThuso Lhaphul/May 2015
sei ding anei tampoi tina ahipoi. Houbung seinan thudang
amangjoi, Houbung seina a
aman nompen khat chu ahop
len jep a “Lenggam” tia aman
chu ahi. Jesun “Houbung” ti le
“Lenggam” aman teni hi khel le le
thei ahilou le kibanga aman ahi
ti leu hen himo ponte. Avetsah
nan Matt.16:18,19 a akimun ahi.
Jesun Houbung manglouvin
“Lenggam” a ahaman’e ti hetkhel
lou aphai. Pathen’a kon’a thilpeh,
Jesun/ka Houbung kasahdoh
ding ahi tia atep chu aphudoh
got lenggam aseina ahi. Hiche hi
mihem hon amaho bol theina le
themna abolle agon’u aseina ahipoi. Houbung chu Pathen lenggam ahin, chuche gam mi hina
chu ama thilpeh ahi. Kitepna
thah a mun phabep’a Lenggam
hi tonsot lenggam (Vangam seina a akiman vangin mun tamjo
a Houbung seinan akimange.
Jesu Christan ahoubung sahdoh
dia atep chu mitamtah in kiloikhomna aseina dan in agel uve.
Ahinlah houbung hilchetna ding
chun kiloikhomna kiti thucheng
hi alhing joupoi. Kiloikhomna
mai mai sanga chungnungjo
ahi. Houbung hi hinna neiho
hingkhom a mihing chu atahsa
ahin, ama chu aluchang ahi.
Chule Christan thil jouse ama
thuneina noiya akengto noiya
akoisoh ahi, chule houbung dia
thil jouse luchang hina apeh ahi,
hichu ama tahsa ahi, ama dimset
banga ijakaiya ijakai adimsah ahi.
Phengmai
22
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Eph.1:22,23. Ajeh chu Christa
houbung luchang ahibanga mijipa chu ajinu luchang ahi, chule
ama chu atahsa huhhingpu ahi
(Eph.5:25). Chuti sang chun a
lungchang hiya Christa a chu
thil ijakaiya ikhan touna diuva
ngailutna neiya thutah iseiji diu
ahi.
“Vannoi Losoh Houbung”:
Kitepna thah ah hin Houbung
kipat nikho thudol asei chenpon,
ahetchetna thei a seithei vang
chu Penticost ni hi adoi thim’e,
chutobang chun Solchah Peter
in Houbung kipatni chu Penticost nin ana gel in ana seidoh’e.
Act.11:15. Ahin, seijui somleni
kikou chu Houbung kipatna nia
gelloi jong aum dapoi. Dihtah in,
seijui somle ni ho chu Houbung
vetkah ahinau jong aumnai,
loikhat in Houbung hi Pakai jan
anjon nukhah a ana kipan ahitai,
atiuve.
Adihtah le, hiche mong seithei
ahilou vangin, athu umdol hi
Thulhun lui OT khanga ana
kiseisa ho chu, Penticost nihin
suhbulhit ahung hitai. Joel 2:2829. Achutile Bible chena lhongpi
tahsan hon, Bible a kimu ho hi
adih monge ti tahsan angaije.
Penticost nikho hi, Houbung
natoh patna jong ahin, achaina
jong ahung hikit tai. Ajeh chu
hiche Penticost nikho a hi Pathen
thupeh guilhung ahitai. Chuti
chun Houbung chu Penticost
masanga ana kipan hita jongle,
Phengmai
23
Sermon/Article
anatoh vang hiche Penticost
nikhoa kipan ahi. Hiche masanga
Houbung ana um jongleh thaneina vang ana chang naipoi ti
muchet thei tah ahi. Penticost
ni a pat in Houbung thaneina
Pathenin anape tai.
Houbung Lhah Suhna:
Houbuang chu minthanna lam’a
amachal to kilhonin, bolsetna
chun nitin hinkho ana suboi
lheh jengin ahi. Christian ho
kisuh gentheina chu ana sanglheh in, ahin Houbung chu leiset
kivaihomna lam’a thanei khat
ahung hidoh tai. Rome Lenggam
lolhingtah a ana vaihom’a leiset
kivaihom dan chu Houbungin
atuh ahi. Koiman Solchah ho
hinkho thusim ho le amaho
lekha sut ho chule kitepna thah
lekhabu thengho hol talouvin
Bishop ho le Archbushop ho
kaihoina joh ana hol tauve. Chuti
chun loupi tah a Pakai in ana
phudoh, Pakai anjon le Baptize
chan teni jong chu mihem ho
deidan dan khel toh le le in
ahung umdoh tan, Houbung
loupina jouse alhasuh tai. Ajonan
Bible jeng jong mudoh jou ahitapon, seijui ho thusei jouse
theichavei ahung sohdoh tan
Houbung chu khantou sangin,
kibungkhenna asoh doh tai,
chuti chun Christian ho hi loi neo
cha ahung hidoh taovin, Christa
nungjui dihtah alhom lheh tai.
Pakai Christa loupi sah sangin
Pope aloupi sah jo tauve. Chuti
Sermon/Article
chun Pope vaihomna noijah hin
ka um nom tapoi tiloi tamtah
ahung pengdoh tan, mitam tah
in Roman Catholic kiti vannoi
Houbung chu dalhah anom
tauvin ahi. Chuti chun Martin
Luthur, John Wiclif, Wastlee ho
loi in, Roman Catholic khelna ho
chu ana mudoh tauvin, Houbung
dingin kikhelna phat ahung hitai.
AD 313 kum phat laija Houbung
umdan akhel soh tai. Prostestant
Mission natoh ahung umdoh
tan ahi.
Kidang tah in houbung semtoh
ho chu gam chom chom hina
le pao chom chom tho ahinau
chun atumkhen soh hel uve.
Mun tamtah a chun Prostestant
ho chu state (gamtum) Houbung
asoh lo gam taove. Christiante
sunga kikhenna setah asohdoh
tan ahi. Houbung semtoh ho
chun Houbung dia hinkho thah
asemdoh vangun, anatoh hou
chu Houbung kikhen tel le hatah a kengbai hina lhaset umtah
‘dinmun’ in akichaitan ahi.
Houbung nungsem tohna:
Hiti chun Christa tahsan jouse
kipumkhat sahna dia phutna
len chu America a ahung umdoh pan’e. Hiche phutna len hi
Scotland a ana kibulphu pat’a
ahijeng vangin, athu kiha jahna
le kiha bolna pen chu America
ahi. Atlantic twipi vel lahse se
adehset in lhumlam gamgi khel’a
KBCThuso Lhaphul/May 2015
molle lhangho khel peh a chun
mihem hon Houbung kipum
khat ding thu ahasei lheh tauve.
Hiche Houbung chu kitepna
thah in hinkho man ding dan
a gollhah chu nunglah kit ding
Houbung ahin, chule hichu pumkhat hia le Bible a kingam hettoh
sahna tha neidan nunghet doh
kit Houbung hiding ahi. Hiche
Houbung pumkhat hiding phutna hi Ohio vadung phaicham’a
vaokam jaotah a kipan phaicham
dungle songthop lah gamsung
(Rockies) a chengho lah a akithe
jah’e. Hiche hi kum jakhat lhinglou sunga America Continent
sunga dia Hou thudol’a kiloina
machal pen ahidoh’e. Hiche hi
Americate leiset’a kipan Hou
thu a kiloikhomna lenpen ahung
hidoh tai. Chuti chun vannoi
Houbung semtohna chu lungdei
bangtah in alolhing jou tapon,
kikhentelna hi tuni geiyin vannoi
Houbung sunga aum jingin ahi.
Thuchaina:
Chunga kisei ho a kon’a Houbung
chu ipi ahi ihettah diu katahsan
in, chuti chun Houbung a boina
sem’a pang hohi, Judas Iscatior
tobang ahiuve. Amaho hi apen
a penglou hile phajo ding ahi.
Ajeh chu Lucifer manchah ahitauve. Achan diu chu Gotmun
ahitai. Chuti ahijeh in, Pathen
dei Houbuang semdoh dingin
muntin’a Houbung jouse ikitem
cheh’uve, Amen.
Phengmai
24
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Women Column
NUTE NIKHO PROGRAMME
May 10, 2015.
Thupi
Text
: Pakai anga Kipaman Sanna dingin lhaijuhite.
: Philipi 3:12-16; Heb.12:1.
Phat masan Houbung mithengte jouse kajanao leh kangailutnao
Salam kahin peove. Kumseh a Nute Nikho ihinman jing bangun
tukum jong Second Sunday May 10, 2015 nikho hi Nute ngailutna
le jabolna a Nute Nikho nomtah a imancheh dinguvin temna
sangtah ahung kineije. Tukum thupi hi kumdang toh kibang jeplou
ahije. Ajeh chu keima jong 2010 a pat in Women Secretary hina
mopohna kahin lan, kumdang danga chun Nute mopohna topic
chom chom ana kisuntan, Pathenin damna le phatpha eipeh’u
leh keima dinga jong tukum hi ka mopohna jong achaina lam
ahung hitan chuti ahijeh chun kumbul’a Pathen henga kataona
Pathenin eihoupina topic kahin gon ahitai. Laapi jong hiche Bible
changa kon’a “Pakai anga kipaman sanna dingin lhaiju hite” ti
athuchengho ken kasem’a alakai (atune) hi Pu Hemgin Haokip
Jangnomphai Gb.No.7 in eihin sempeh’u ahi. Ama chungah Convention Nute thakhel in kipathu sangtah in kahin phonge. Kitetna
Bible chang (1) Heb.12:1; Prov.31:10-20. Eima houbung cheh a
Programme phatah in ana mangcheh uhite. Hiche nileh Nute ho
jouse atumin Pathen hengah taopehna man peh’u hite. Pathenin
Nute Nikho damle bit in eimusah taohen.
Kakipah’e.
Nu Lhingbem Haokip, Secretary, Women Department.
Lydia weaving Centre akon HETSAH
1. Pakaija tohkhompi Nute ho jouse henga hetsahnom
Lydia Centre mun’a inam pon Ponve Ninel jem, Saipikhup
ponve, pondum akikhongin ahi. Chuleh inam pon’a kon’a
sumdip (money purse) jong muthei ahi. Chuleh pasal
Saipikhup West coat jong idei dungjuuija order kibol thei
ahi. Atamtah chodingho jong aman anem deuva kihou thei
ahi. Hijeh chun adeihon ikichoh theiju ahije.
2. Pon khongnom hon Seat aum nalaije. Lamkai ho contact
hinbol in. Mobile No. 9856901967.
Phengmai
25
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Men Column
MEN DEPARTMENT KALSONNA REPORT le
TOHGON HO TOHDOH NA DINGA
HETSAH Rev. Thangsat Kipgen, Secy. Men Dept.
Amasan KBC Thuso anasima adeh a Men Column a kisun holunglut tah
angailutna puma anasim ho jouse chunga kipa thu sangtah in kahin seijin ahi. KBC Men Dept.lhasam tah le geochaotah a ahung kiphudoh na
nikho anamanga ahoubung houbunga ahung kiphudoh thusim anakisei
na ho Houbung mite chunga jong kipa thu kahin seijin, hiche nikho a ana
mang thei talou hon jong ahung kiphudoh kal kum 34 lhinna Birthday
hi nikhat igon nuva inaman nu va Pate kiphudoh na thusim inasei cheh
diuvin tiemna le hetsah na kahin neijin ahi.
2015 MEN DEPT. KALSONNA HO LE TOHDOH DINGHO:
1. Houbung tinna Pate kiphudoh na nikho thanomtah in akimange ti report tampi akimun, chule Pate Anngol Taona a gamsung, Houbung sung,
Insung venbit ding tia kisei bangin ibolun kipa um kasa lheh jengin ahi.
2.Bible pumpi gambih jouse a Genesis a pat a Revelation chan gei sim
chai ding tia kisei bangin asim chai Gambih ium sao sao taovin kipa um
kasan ahi.Hiche Bible kisim phong awgin hin setna tamtah adal doh ding
ti tahsan aumin ahi.
3.Tukum 2015 hi Men Dept. a dinga Green KBC ti thupi a inei dungjui jun
Pate History ahung kiphudoh a kona athusim jih ding chule lamkai anapo
KBC Men Dept. ho lim lahkhom ding, chule Gambih jouse a Pate hung
kiphudoh na a kona lamkai ho lim le nakitong doh ho thusim jong jaosah ding kiti ahin, Gambih Pastor,Gambih Men Dept. lamkai ho pan ilah
khommu va June 2015 sunga office a nahin pehlut cheh diu vin ngehna
kahin neije. Chule Dept. sunga office a thah lut ding thil le lo sumle pai ho
jouse jong june lhasunga ihin thah lut cheh diuvin tiem na le hetsah na
kahin neije.
4.Men Dept. Vehicle project hatah a kiboipi laitah ahin, alolhin thei nadingin Taona le thilpeh in pan lacheh ute.
KALSON NA HO REPORT:
Pathen lungset najallin Assembly a kisei dungjui jin ol olin kalson na akinei jin Pathen ithangvah un ahi.
1.Gambih No.18 (March 13-17). Gambih Training ,le Medical free camp
akibolpeh in,chule Nagaland KBA te toh kiman khom na le vilna akinei
jin ahi.
2.Gambih No.6 Twilang Area Tour: Date 8-10 April 2015 sungin Men Work
Phengmai
26
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Men Column
Committee Twilang area tour akibol lin Pastor No.6 le Gambih Men Dept.
in jong nasa tah in pan ahin laovin kipa aumlheh jenge. Hiche a seithei
khat chu KBC Men Dept. tour hung dinga ana kisei vang chun kana tahsan
pouvin hinla tunia namai u akimu leh houbung aning langa um kihi jong
leh Convention level a neihung villu kakipah lheh jenguve ti thu akijan
kipa umlheh jengin, Convention Men Dept. tohgon ho seikhom na akinei
jin Dept. in hattah a kal son na ding thua jongkihou limn a akinei jin tour
kichai kivai lhah na Songjang Baptist Church a Gambih Pastorpa,le Gambih Men Dept. sunga lamkai ho toh toukhom na le kihoulimna akinei jin
Gambih in jong amachal na dinga kal hatah a son ding ti asei u toh lhonnin Gamsa gop thinglhang style a kihon mepoh akine khom min Assembly a KBC Green banner noija kimu to din kivailhah na akinei tai.
Gambih No.14 PATE Anngol Taokhom le Seminar
Date 11-13 April 2015 sungin Gambih No.14 Anngol Taokhomna le Seminar Tuidam Baptist Church a akineijin, akho akho a kona hung kikhom mi
Houin in adol lou phat in houin nunglang aphe uvin akikimang chan ahi.
Gambih Pastor chule Gambih lamkai ho mapui na in akiki mang khomin
hiche sunga Thusei le Seminar class chu ST. Onmang Haokip President
Men Dept. le Rev. Thangsat Kipgen Secretary Men Dept. in ala lhonnin
ahi. Hiche a tukum sunga natoh dinga kigong ho tohchaitheina ding discussion akinei jin, toh dia kigong ho akipan paijin ahi. Medical camp jong
akibollin Dr. Haopu Simte in damlou ho vetna le lou le ai hoppeh na aneijin mi 84 lang aven ahi. Ami vetna a Evan. Jamkholal Haokip le Pu Lalsei Chongloi Driver KBC in akithopi lhonnin ahi. Hiche nikho sungin PMF
member 26 a konin ahunglut in kipa aume. Pathen nin KBC Men Dept.
machal na le tohgonho tohdoh thei na din eima puijing taohen.
Phengmai
27
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Literature Column
PILHING SUNDAY SCHOOL
LEKHABU AKITA BE-E
Pakai leng gam natohna a ikiloikhom nau KBC Houbung mihon
Sunday School ihingel khoh jep jep uto kilhona Sunday School
lekhabu choh nomna lungthim ihinvop jep jep tah jeh uvin kipa
aumlheh jengin, Pathen thangvah in umhen! Hicheto kilhonin,
2015 a dinga pilhing Sunday School lekhabu ana kitatdoh jat kichukhop talouva, kichoh noma changjou talou mi tamtah iumu
phamo/nommo akisan, hijeh chun tunichan geiya changjou loulai ho ding gelkhoh najalin Copy 500 akitabe kitin ahi. Hijeh chun
akichoh nom jousen KBC Book Room ahiloule Pastor Haoneo,
Literature Secretary a konin hung kichoh loiyun; achutiloule nakichoh man kitlouding, nachan lel kitding ahitai.Hiche kala hi kitabe
talouding ahi. Guide Book jong aum nalaiye; Exam a kigin nadinga
akichoh nom jousen Guide Book jong nakichoh theiyu ahi.
Pu Ngamthang Haokip,
Minister IFCD/Printing & Stationery chunga
kipathu seina
KBC Gambih No.4 Pastor Quarter Fencing leh Latrine kumsot tah semjou louva um chu 2015 kumin Pathen natohna
leh Gambih mipite ngailutna jallin sum tamtah lut in Pu
Ngamthang in eisem chaipeh uvin ama jallin Pathen thangvah in um hen, chuleh Amaleh ainsung mite Hatchungnung
Pa-Pathenin phatthei boh jing jeng tauhen.
Gambih thalheng,
Paogin Haokip Rev. Kaikhokam Chongloi Paolam Kipgen
Gambih Chairman,
Pastor.
Gambih Secretary.
Phengmai
28
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Mission Report
KBC GAMBIH NO. 1 MISSION BOARD
ZAKAI MINISTRY CUM FREE MEDICAL CAMP
AT 10TH MILE, IT ROAD KIPA THUPHON
Pakai lenggam machalna dinga KBC No. 1 Mission Board tohgonna
noija Zakai Ministry cum Free Medical Camp chu Date 21th March
2015 nikhon IT Road, Irang Part I, 10th Mile a akibol in ahi. Speaker
in Rev. Shantikumar Poudyal apangin, Evan. Jeeten Gajmer, Evan.
Garjman, Evan. Lutthang Kipgen, Rev. Paojangam Haokip, Pastor, KBC
No. 1, Pu Lunpao Haokip, Gambih No. 1 Chairman, M/E Board, Pu N.
K. Mangcha, Secretary, Mission Board, KBC No. 1, Pu Thongkholun
Touthang, Treasurer, Mission Board, KBC No. 1 ho lamkaina in sopi
non Christian Nepali ho kom ma Pathen thu seina 10:30 A.M. to 1:30
P.M. chan akimangin lasah le lam vetnom umtah Anugraha Baptist
Church, Songjang BYF a kon leh Nl. Chinkim Kipgen a konin Hindi
le Nepali paova lasah akineijin ahi.
Non Christian lah ahi vang in sopi Songjang Houbung miho hapan
na jallin nom tah in aki kimang chan ahi.
Free Medical Camp chu 1:30PM apat 5:00 PM chan a ki bol in, mi 325
vel dam lou vet na le manbeija Lou le Ai aki hop peh in ahi.Hiche
programme lolhin na dinga aphat man tam tah hin dalha Medical
team a hung pang ho chu:
1. Dr.Thangjamang Haokip Skin Specialist
2. Dr.Neiting Haokip Gynae Specialist
3. Dr.Tongjakai Haokip Child Specialist
4. Dr.Lhingkhoneng Doungel MBBS
5. Mrs.Chinkim Kipgen, Staff Nurse JNIMS
6. Mrs.Tinnu Kilong, Nurse CMO CCpur
7. Miss Mimi (Nengminnei) Kipgen Nurse
Hiche JAKAI Ministry cum Free Medical camp lolhin sah Hatchung
nung Pathen thangvah na akipen, chuleh hiche programme lolhinna
ding a aphat man tam tah hin dalha aLhagao mangthah ding ho gel
khohna a hung kimangcha jouse chung a seijoulou kipa thu akiseijin,
ama le a insung mite chuleh atoh nao cheh chunga Pathen in phat
thei boh jing tao hen.
Kaki pah e.
N.K.Mangcha Haokip, Secretary, Mission Board Gambih No.1.
Phengmai
29
Report
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Pangjang Pate Camp Report:
Halleluiyah Pathen thangvah in umtahen. KBC Gambih No.3
sunga Houbung lenpen Pangjang Houbung Pate Camp Dt.2528 March 2015 sungin anakineijin ahi.
Camp Thupi: Genesis 7:1 “Na Insung mitetoh Kong sunga luttan”
Hiche Camp ma hin mipa 62 (sixty two) apangin, Lhacha hon
Camper hole Speaker ho neh le chah sem mi 10 ahiuve. Camp
sungin nilhah seh in mipi Houkhomna aumin ahi. Houkhomna
jousea Houbung sunga Department ho a kon le adangdang a
konin Pathen vahchoina la ngeitah tah asauvin mipi asuhal
lheh un ahi.
Tuchung Camp a thuhil a pang le mipui chu Rev. ST.Onkhomang
Haokip President Men Dept. KBC leh Rev. Sholun Haokip, Pastor LIC Langol ahilhone. Pathen lhagao panpina jal in mihil teni
Pathenin amangchan Pate mi 30 val in Lhagao lam leh Tahsa lam
a Pathen a dinga kalson bena neidingin Pakai anga kitepna anei
un kipa aumin Pathen thangvah in umhen. Chule amaho dingin
taopeh ute. Tuchung Camp hi House 4 (li) in akihomin ahi. Amin
houchu: Abraham, Noah, Job, Nehemiah House ahiuve.
Pathen lungsetna changin Camp hi lolhingtah in akichai in, mihil teni chunga jong kipathu Houbung miten sangtah akiseije.
Thangvahna Pathen akipei.
Thangcha Kipgen
Secretary, Men Dept.
Pangjang B/Church KBC No.3.
Phengmai
30
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Report
S. SAHEIBUNG B/CHURCH, REVIVAL PROGRAMME
LOLHINGTAH A KICHAITA.
Theme : Self Discovery (Luke 15:17)
Speaker : Rev. Lamkeng Lhouvum, Pastor No.7.
Halleluijah Hatnungnung Pathen thangvah in umhen. Houbungin
kumbul lam le Revival Programme bol dia kisei Pathenin kangaichat ule kadeibanguvin eilolhin peh uvin Pathen thangvah in
umjing tahen.
Speaker pu Rev. Lamkeng Gambih No. 7 Pastor in ni 3 sungin
thuhilna einei uvin nom kasaovin kaphatchompi lheh jenguve.
Lhagao lam dinmun kihetchen theilou ho kihetchetna, alhasam
ho haldoh thahna, aboiho kisuh lhapna akineijin kaphat chompi
lheh jenguve. Pathenin amale ainsung mite phatthei boh hen lang
mangcha jing tahen.
Gl. Lalcha Haokip le Ng. Juju Haokip New Lambulane, amanin jong
eisuhal lheh jenguvin, lachom Action Song le Bible simkhom ho
alamkai lhonin kakipapiove. Amani jong Pathenin phatthei boh
lhon henlang, Pakai a din inchen phatah semdoh din Pathenin
amani jong phatthei boh lhon hen lang jipha pha petahen. Keiho
Houbung hi mi lhom le tahlel kahiovin Pakai min’a lhinlelna le
lhahsamna ho eingaidam diuvin Speaker pu le lamkaite ni hiche
KBC Thuso mangcha in taona kahin nei uve. Kakipah uve Pathenin
phatthei eiboh cheh taohen.
Chungkhojam Haokip
Head Deacon.
Mr. Haokhojam Haokip
Houbung Secretary.
KBC NO.7 NUTE ANNGOL TAOKHOM
LOLHING TAH A KICHAI TA.
Achesa nisim 18th- 19th April, 2015 (Sat-Sun) sung in S. Laijang
Baptist Church-KBC no. 7 mun’a Gambih Nute Anngol Taokhom
na chu Rev. Lamkeng Lhouvum, Pastor KBC No. 7 Speaker hinan
lolhing tah in akichai in taokhom na a pang mi 234 alhing in ahi.
Taokhom na hung jouse Pakai minin kipathu ahin kiphong in Pathen in phat thei naboh jing tao hen.
1. Nl. Nengjalam Kipgen Chairperson, KBC No.7
Phengmai
31
2. Nl. Nemkhochong Doungel
Secretary, KBC no.7
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Report
MBC QUINQUENIAL CONGRESS
Achesa March 26 nilhah a pat 29 nilhah chan (nithum sung) in, Manipur gamsunga Baptist Houbung ho kiloikhom na Manipur Baptist Convention (MBC) khompi len Quinquenial Congress kiti chu,
Tangkhul Baptist Churches Association (TBCA) ten ‘Host’ anabolun, MBC noia um hou kiloikhomna jat chom chom 29 hoa kona
thalheng mi 10,000 vel kikhopna chu Ukhrul tolpi Tangkhul Long
lentol (Ground) a thupi tah in ana kimang tan ahi. Hiche khompi a
chun KBC a kon in thalheng General Secretary, Mission Secretary,
Youth Secretary, Lietrature Ecretary, Youth Department President le
Vice President, Music Master, chule Rev. Tongmang Haokip, Pastor,
Centre Church Canan Veng, Imphal, jaona in Youth Department
mopohna noiya KBC Choir hoto agomin mi 80 vel ana kikal songin
ahi. KBC Choir hon houkhom/kaikhomna (Worship Service) khat a
Choir seat alouvin, lalam a mipi nomtah le lim tah in alamkaiyuve.
“Traditional Cultural Attire Dispaly” kiti pu le pa chondan a kivonna/sil le chen ho vetsahna a jong pan alauve. La kitetna (Song Competition) a jong phatah in pan alauvin, thepman vang asangjou jep
tapouve. Ipi hijongle KBC Choir hon imalam jousea phatah a pan
lahna (Participation) aneiyun, achunguva kipa thu akiseiye. Khompi a chun vannoi (International Level) a hou kiloikhomna lentah tah
hoa lamkaiho thupi seiyin apanguvin, thupi ngeitah tah aseiyuve.
KBC in jong phatah a pan agakilah thei jeh in Pathen thangvahna
akipen, KBC thalhenga hung kalsong lamkaiho le Choir member ho
jouse chunga kipa thu akiseiye.
Rev. N. Haokip
General Secretary, KBC
Phengmai
32
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Report
Mission Week Report
C/C Games village, Imphal. Mission natoh KBC in amasapen a akoitoh kilhonin lhakao (March) 6th a pat 8th 2015 sungin Mission Prog. akimangin,
Thupi “Keiman nangho kasol nahiuve” John 20:21. Thusei in Rev. Tongminthang Haokip Delhi toh Rev. Letlal Haokip amasa’a Pastor KWS Delhi
in jan le Pathen thu in sun le Seminar in Mission Program akimangin ahi.
Dt. 7/3/2015 (Misem ni): Sun in Houbung in atumbeh in khangthah te
mi 100 Seminar akigon peh in Rev. Letlal Haokip in Khangthahte Pathen thu lam le tahsa themjilna lam a pan lah dingdan thusim jat chom
chom mangchan chate tilkhouna aneijin, chate jong alunglut un, ahin
phat chompi diu kinep aum’e. Mission Board in chate din cha le nehthei
akigonpeh in ahi. Second session ah Rev. Tongminthang Haokip in Seminar class alan khangthah ten “Dongma” Pathen le nule pa deija neiding
dan thu aseijin, chate jong alungu alut in Pathen jal’a phat chompi diu
kinep aum’e.
Dt.8/3/2015 (Choldo ni): Sunin nule paten mi 70 in Seminar class akineijin
Rev. Letlal Haokip in nule pate hi chate vetton thei hi angaije. Insung
Maicham sem jing ding chule chate themjilna phatea vetkol ding tithu
a tekahna tampi mangchan kihilna akineijin ahi.
Sunday School Class Hall ah Pu Lalboi Haokip, Manager, Syndicate Bank in
chate mi 70 Seminar class aneipin lekha iti kisim’a phatman dingdana thu
mangchan Houbung sungle insung dinga phat chompi thei teina diuvin
chate chouna aneijin chate ijat ham in officer khat hina ding a lekhasim
din list ho jong ahin semdoh un kipa aum’e. Pathenin akitepnau joucheh
din phatthei bohcheh taohen.
Mission natoh insung le Houbunga akigel khohtoh kilhonin tuchung
Mission Week kipana sangpen chu houbung sunga chatehon Pathen
loupina alter-call ijat ham khat ahung umdoh hi houbung sunga Mission
na kitoh mutheijin ahung umdohin, amaho jal in Pathen ithangvah un ahi.
1. Ng. Chongneo Haokip2. Gl. Thangminlen Chongloi
3. Cp. Tongminsei Kipgen
4. Cp. Thanggougun Haokip
5. Cp. Ngamlensang Kipgen
6. Cp. Letkhogin Haokip
Muntin’a Thuso simho le Houbung mite jouse kom’a temna chu achunga
minchongho hi chonsetna alhah kitlouna dingun itaona uvah anakop
jingute. Pathen in Mission natoh phatthei boh tahen. Akengchot khao
sutlham dia kilom lou Mission Board ho.
M.L. Haokip
Chairman.
Phengmai
33
Thangboi Hangshing
Secretary.
Thanglam Manlun
Treasurer.
Report
KBCThuso Lhaphul/May 2015
HOUBUNG THAH KILA LUT
Date 12th April, 2015 (Sunday): Kinopto na dungjuijin, Semol Kho
munna KBC lamkai, Office staffs, Centre Church lamkai ho, Gambih No. 2 lamkai ho chuleh a khosung houbung mi jaonan, Semol
Houbung hi KBC’a lahlutna kin agakineijin ahi. Kin thempu Rev.
Ngamjapao Haokip, General Secretary, KBC (I) in lahlutna le phondohna aneijin ahi. Chuleh, Rev. Dr. Hawlngam Haokip, President
KBC in tilkhouna thu aneijin ahi. Chuleh, Samushong le Twinomjang BYF honjong Pathen vahchoi la ngei tah’in asauvin chuban’in,
Centre min’in lamkai hon thilpehna jong aneiju ve. Pathen lungset
najallin, programme lolhing tah’in ana kichaije.
Evan. Shanti Kumar,
Nepali Area Field Supervisor,
PENSION CHETA
Date 5th April, 2015 (Sunday): Nikho’n, Kuki Baptist Convention, Terms of Service Rules: Article No.IV (1) Supernuation Pension dungjuija, KBC Administrative Building munna
Evan. Shanti Kumar, Nepali Area Field Supervisor, Manipur hi
atahsa Kum 60 alhin tah jeh’in, Pension Board le Office Staff hon
KBC Office munna lom tah’in lhahdohna kin ana kineijin ahi. hichetoh kilhonna amahi atohmun akona lha ongna kinei ahitoh
lhonnin Release Order jong anakipe tan ahi.
KBC BOLERO ON SALE
BOLERO khat tutua KBC in a man jing aboina ulou, akichoh in jong amanchah paijeng thei chu koito bang
adei aumle Rs. 4 lks. (kihoutoh kit thei) ding in ahung
kijoh in, General Secretary kom a thuchen hetthei ahi.
Phengmai
34
KBCThuso Lhaphul/May 2015
Report
HINKHO MOLLEMSA LUNGHEMPINA
Pu (L) Jangngam Tuboi (Pastor Lunkhosei
Tuboi apa) hi tahsa damlouvn phatsottah RIMS le
adang danga ana kijen in, hinla damdoh joutalouvin achenna inmun Saikul a nisim 11 April 2015
Saturday nin angailut aji acha ainsung mite dalhan pakom a akicholdotai, adalhah ain sung mite
taopeh ute.
Pu (L) Paokholam Haokip (Rev. Tunlal Ha-
okip, Youth Secretary pa apa) chu tasa damlouvin
phatsottah Hospital mun chomchom a kijen anahin, hinlah damdoh joutalouvin, nisim 18th April
2015 saturday nihin angailut aji achate le ainsung
mite dalhan pa kom a kicholdo din ana che masatai, Aman adalhah ainsung mite din taopeh ute.
MANIPUR THEOLOGICAL COLLEGE
Affiliated to Senate of Serampore College (University)
or PUC shall be admitted to 5 years B.D. pro* 10+2
gramme.
Candidage who has conpleted a Bachelor Degree
* Afrom
a recognised Unity shall be adimitted to the 1st
yrs. of B.D. programme.
Degree of senate of Serampore I or III Division
* B.Th
shall be admitted as a lateral Candidate in the III yrs II
yrs. B.D. programme respectively.
- Mess Fee Rs. 1,600 only per months.
- Tution Fee 500 only per months
- Other fees (College fees) 16,000 only
- Last Date of form submission may last.
- Entrance Test - June 5, 2015
Contact No. (O) 03880263211/ (R) 8732031337
Phengmai
35